3 milyar ışık yılı ötede ‘fosil galaksi’ keşfedildi
Bilim insanları, 7 milyar yıl boyunca değişmeden kalan bir galaksiyi gözlemledi.
İtalyan bilim insanları, 3 milyar ışık yılı uzaklıkta yer alan ve 7 milyar yıldır neredeyse hiç değişmeden kalan bir galaksiyi keşfetti. ‘KiDS J0842+0059’ olarak adlandırılan bu yapı, astronomi dünyasında ‘fosil galaksi’ olarak bilinen ender örneklerden biri. Fosil galaksiler, evrenin ilk dönemlerinde hızlı bir şekilde yıldız oluşturan, fakat daha sonra başka galaksilerle birleşmeyip izole şekilde kalan gök cisimleri olarak tanımlanıyor. Bu özellikleri sayesinde, evrenin oluşumuna dair önemli bilgiler sunuyorlar.
Uzmanlara göre, dev galaksiler genellikle iki aşamada oluşuyor. İlk aşamada çok hızlı bir şekilde yıldızlar doğuyor ve galaksi oldukça yoğun, küçük bir yapı halini alıyor. İkinci aşamada ise çevredeki galaksilerle birleşmeler başlıyor ve yapı büyüyerek gelişiyor. Ancak fosil galaksiler bu ikinci evreyi neredeyse hiç yaşamıyor.
‘KiDS J0842+0059’, evrenin gençliğinde oluşmuş ve ardından herhangi bir birleşme yaşamamış. Araştırmacılar, galaksinin yıldızlarının yüzde 99,5’inin çok erken bir dönemde oluştuğunu belirtiyor. Bu tür galaksiler, içlerinde milyarlarca Güneş benzeri yıldız barındırıyor. Fakat yeni yıldız oluşumu neredeyse tamamen durmuş durumda.
Araştırmanın liderlerinden Dr. Chiara Spiniello, bu tür galaksilerin evrende ‘milyonda bir’ oranında bulunduğunu tahmin ediyor. ‘KiDS J0842+0059’un ilk izlerine 2018 yılında Şili’deki 'VLT Teleskobu' ile ulaşıldı. Kesin tanımlama ise Arizona’daki ‘Büyük Binoküler Teleskop’ ile yapılan yüksek çözünürlüklü gözlemler sayesinde mümkün oldu.
Avrupa Uzay Ajansı'nın 2023'te fırlattığı 'Euclid Teleskobu', hem karanlık madde ve enerji hakkında bilgi toplayacak hem de fosil galaksilerin daha kolay tespit edilmesini sağlayacak. Bilim insanları, bu teleskopla çok daha fazla fosil galaksinin bulunabileceğini düşünüyor.