Piri Reis'in 500 yıllık haritaları günümüz coğrafyasıyla eşleştirildi
Piri Reis’in 1513 ve 1528 tarihli Amerika Kıtası merkezli haritaları, günümüz uydu görüntüleriyle karşılaştırılarak incelendi. Piri Reis Üniversitesi’nde, Piri Reis Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu iş birliğiyle düzenlenen ‘Uluslararası Piri Reis ve Denizcilik Tarihi Sempozyumu’nun ikinci gününde gerçekleştirilen oturumlarda, harita çalışmaları çerçevesinde Piri Reis’in haritacılığı ve Osmanlı denizcilik tarihi konuları ele alındı. Piri Reis'in 1513 ve 1528 tarihli haritaları üzerine yürütülen çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İdris Bostan, 1528 tarihli haritanın 1513 tarihli Yeni Dünya haritasının Orta ve Kuzey Amerika kıtasının doğu kıyılarını gösteren bölümünün yeniden düzenlenmiş şekli olduğunu ifade etti.
Sempozyumun ikinci gününde öne çıkan konulardan biri, Piri Reis’in 1513 ve 1528 yıllarında çizdiği Atlas Okyanusu ve Amerika Kıtası merkezli iki haritası üzerine yürütülen çalışma oldu. Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı ile koordineli yürütülen çalışmada, iki haritanın ilgili kısımları uydu görüntüleriyle eşleştirildi. Haritaların orijinal yapısı korunarak yapılan mikyas ayarlamaları ve günümüz coğrafyasıyla karşılaştırmalar sonucunda doğru kısımlar birleştirilerek bütüncül bir Amerika Kıtası haritası oluşturuldu. Çalışmanın sonuçları, sempozyum kapsamında gerçekleştirilen ortak panelde değerlendirildi.
PİRİ REİS VE OSMANLI DENİZCİLİĞİ ELE ALINDI
Piri Reis Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu iş birliğiyle 18-21 Kasım tarihleri arasında düzenlenen sempozyumda, Piri Reis’in eserleri, haritacılık çalışmaları ve Osmanlı denizciliğinin tarihsel gelişimi akademisyenler ve tarihçiler tarafından değerlendirildi. Türkiye’den ve farklı ülkelerden 85 tarihçi ve bilim insanının katıldığı sempozyum, 22 oturumda gerçekleştiriliyor. Bugünkü oturumlarda aynı zamanda denizcilik tarihinin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel bildiriler sunuldu ve akademik tartışmalar gerçekleştirildi.
‘ÜÇ PROJEMİZİ DE HAYATA GEÇİRMENİN MUTLULUĞUNU YAŞIYORUZ’
Programda konuşan Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, "Piri Reis'in Kitâb-ı Bahriye'sinin 500’üncü yıl dönümü vesilesiyle geçen yıl başladığımız hazırlıkların bugün itibarıyla neticelendiğini görmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Üç hayalimiz vardı ve bu üç hayalimizi de gerçekleştirmiş olduk" dedi.
Bu kapsamda ilk projenin uluslararası sempozyum olduğunu belirten Prof. Dr. Arıca, sempozyumun ikinci gününde çalışmaların devam ettiğini söyledi. İkinci projelerinin Kitâb-ı Bahriye'nin birinci telifinin hazırlanması olduğunu aktaran Prof. Dr. Arıca, kitabın tamamlanarak yayınlandığını ve çalışma için ciddi emek harcandığını kaydetti.
'PİRİ REİS'E KARŞI BİR BORCUMUZ OLDUĞUNA İNANIYORUM'
Üçüncü projenin Piri Reis'in 1513 ve 1528 tarihli haritalarının birleştirilerek günümüz haritalarıyla örtüştürülmesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Arıca, bu çalışmanın da tamamlandığını belirterek, "Bu üçüncü projeyi de gerçekleştirmiş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Adını aldığımız Piri Reis'e karşı bir vefa borcumuz olduğuna inanıyorum" diye konuştu.
'GENÇ ARAŞTIRMACILARI ÜNİVERSİTEMİZE BEKLİYORUM'
Piri Reis Üniversitesi olarak deniz tarihi alanındaki çalışmaları sürdüreceklerini söyleyen Prof. Dr. Arıca, "Başta Piri Reis'in eserleri olmak üzere deniz tarihi konusunda her anlamda araştırmalarımızın ve projelerimizin artarak devam edeceğini ifade ediyorum. Genç araştırmacıları özellikle bu konularda araştırma yapmak ve bilimsel tezler hazırlamak üzere üniversitemize bekliyorum" ifadelerini kullandı.
'BİRİNCİ TELİFİN BASILMIŞ OLMASI ÖNEMLİ BİR KAZANIM'
Kitâb-ı Bahriye'nin 500. yıl dönümünde hem eserin birinci telifini hem de Piri Reis'in 1513 ve 1528 tarihli haritalarını konu alan yeni çalışmalar yapmayı amaçladıklarını belirten Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İdris Bostan, sempozyumun ilk gününde Kitâb-ı Bahriye'nin birinci telifini basılı olarak takdim ettiklerini söyledi. Bostan, "Birinci ve ikinci telif arasındaki farklar yeterince bilinmiyordu. Araştırmacılar tarafından da bu iki eser birbirinden ayırt edilmeden kullanılıyordu. Dolayısıyla sempozyum vesilesiyle bu konuda çok önemli bir çalışma gerçekleştirilmiş oldu" dedi.
'İKİNCİ HARİTA, BİRİNCİ HARİTANIN DÜZELTİLMİŞ ŞEKLİ'
Piri Reis'in haritalarına ilişkin bugüne kadar farklı değerlendirmeler yapıldığını aktaran Prof. Dr. Bostan, haritaların eksik parçalarının bulunması gerektiği yönündeki düşüncenin yaklaşık yüz yıldır gündemde olduğunu ifade etti. Haritaların belirli amaçlarla hazırlandığını söyleyen Prof. Dr. Bostan, 1513 tarihli haritanın coğrafi keşifler dönemindeki gelişmeleri yansıttığını belirtti.
Kristof Kolomb'un Amerika kıtasına yaptığı seferlere rağmen yeni bir kıtaya ulaştığının başlangıçta farkında olmadığını anlatan Prof. Dr. Bostan, 1513 tarihli haritanın ilgili bölümlerinin Kolomb'un haritasına dayandığının tespit edildiğini kaydetti. Prof. Dr. Bostan, sonraki keşiflerle yeni bir kıtaya ulaşıldığının anlaşılması ve yeni bilgilerin ortaya çıkmasıyla Piri Reis'in de haritasındaki bilgileri yeniden düzenlediğini söyledi.
Piri Reis'in ilk haritasından 15 yıl sonra 1528 tarihli haritayı hazırladığını belirten Prof. Dr. Bostan, "İkinci harita, birinci haritanın Orta ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarını gösteren bölümünün düzeltilmiş şeklidir. Ancak ölçekleri bakımından iki haritanın birbiriyle uyumlu olmadığı bilindiğinden, bunlar şimdiye kadar genellikle ikinci bir dünya haritası olarak algılandı. Halbuki elimizdeki parçalar başka parçalarla birleştirilemezdi. Bu durumda yeni dünyanın keşfine ilişkin haritalarla karşı karşıya olduğumuzu düşünmemiz gerekiyor" diye konuştu.
'1528 TARİHLİ HARİTA UYDU HARİTALARIYLA ÖRTÜŞÜYOR'
1528 tarihli haritanın günümüz uydu haritalarıyla büyük ölçüde örtüşebilecek hassasiyette hazırlandığını ifade eden Prof. Dr. Bostan, Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi'nin harita ekibiyle yürütülen çalışmaya ilişkin bilgi verdi. Prof. Dr. Bostan, haritaların birbiriyle örtüştürülerek uydu haritaları üzerinden de kontrol edildiğini belirterek, "Piri Reis'in haritaları günümüz bilgileriyle birleştirilse, ölçekleri birbirine yaklaştırılsa ve bilgilerindeki düzeltmeler yapılsa nasıl bir sonuç ortaya çıkardı diye düşündük. Bugün sunulan birleştirilmiş, örtüştürülmüş, ölçekleri birbirine yaklaştırılmış ve bilgileri düzeltilmiş haritanın son şeklini bu şekilde elde ettik" ifadelerini kullandı.
Hazırlanan çalışmanın resmi bir harita olmadığının altını çizen Prof. Dr. Bostan, bunun Piri Reis'in çalışmalarını günümüze daha anlamlı şekilde aktarmayı amaçlayan bir projeksiyon olduğunu söyledi.
'PİRİ REİS'İ BİLİM İNSANI KİMLİĞİYLE HATIRLATMAK İSTEDİK'
Piri Reis'in 500 yıl önce haritacılık alanında önemli eserler ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Bostan, iki haritanın birbirini tamamlayıcı nitelikte hazırlandığını ve önceki hatalı bilgilerin düzeltildiğini ifade etti. Prof. Dr. Bostan, Piri Reis'in dünya bilim tarihi açısından gerçekçi ve doğru bilgiler aktarmaya çalıştığını belirterek, "Piri Reis'i 500. yılında bir kez daha büyük bir takdirle, bu millete öncülük etmiş bir bilim insanı olarak hatırlatmak istedik. Sempozyumu da bu amaçla düzenledik" dedi.