Kruvaziyer turizmi pandemi sonrası rekora koşuyor

Güney Amerika'dan sonra 2'nci sıraya yerleşen Akdeniz destinasyonu, kruvaziyer turizminin gözdesi haline geldi. Dünya kruvaziyer turizminin yaklaşık yüzde 20'si Akdeniz'de gerçekleşiyor. Uzmanlara göre Türkiye, coğrafi konumu, tarihi ve kültürel mirası bakımından diğer Akdeniz ülkelerine kıyasla önemli avantajlara sahip. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın verilerine göre; 2021 yılında 78 kruvaziyerin uğradığı limanları, 45 bin 362 yolcu ziyaret etti. Pandemi sürecinin başladığı 2020'de ise Türk limanlarına sadece 5 kruvaziyer 1824 yolcu getirdi. 2012 yılında 1685 kruvaziyer limanlara uğradı. En fazla yolcunun ziyaret ettiği yıl olan 2013'te ise limanlara 2 milyon 240 bin 776 kruvaziyer ziyaretçi geldi. Pandemi sürecinde kruvaziyer turizmde yaşanan olumsuzluklar, 2022 itibarıyla yerini bu alanda yükseliş eğilimine bıraktı. 2022 yılı 1 Ocak-19 Mayıs tarihleri arasında 130 kruvaziyer, 81 bin 488 yolcusuyla limanlara geldi. Yılın ilk yarısında Kuşadası 68 gemiyle ilk sıraya yerleşti, İstanbul ise 26 gemiyle 2'nci oldu. Verilere göre; Alidaş Alanya Limanı'na 1 gemi 700 yolcu, Antalya Port Akdeniz Limanı'na 2 gemi 686 yolcu, Bodrum Yolcu Limanı'na 9 gemi 4 bin 6 yolcu, Bozcaada Limanı'na 4 gemi 964 yolcu, Çanakkale Limanı'na 5 gemi 1878 yolcu, Ulusoy Çeşme Limanı'na 6 gemi 1737 yolcu, Dikili Limanı'na 6 gemi 1172 yolcu, İstanbul Salıpazarı Kruvaziyer Limanı-Galataport'a 26 gemi 20 bin 923 yolcu, TCDD İzmir Alsancak Limanı'na 1 gemi 303 yolcu, Ege Port Kuşadası Limanı'na 68 gemi 47 bin 707 yolcu, Marmaris Limanı'na 2 gemi 1412 yolcu olmak üzere toplam 130 gemi 81 bin 488 yolcu geldi. Bu yıl Kuşadası'na 490, İstanbul'a 200, Bodrum'a 138, Çeşme'ye 77, Çanakkale'ye 45, İzmir'e 34 ve Antalya'ya ise 26 geminin gelmesi, diğer limanlarla birlikte de 2022 yılı sonuna kadar 1052 kruvaziyer ve toplam 1 milyon 461 bin turistin Türkiye'yi ziyaret etmesi bekleniyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan verilen bilgiye göre, yaklaşık 1,5 milyon turistin ve ciddi turizm gelirinin hedeflendiği kruvaziyer turizminin geliştirilmesiyle ülke ekonomisi ve ilgili sektörlere katkı sağlayacağı hedefleniyor. 2022 yılında Alidaş Alanya Limanı'na 6 gemi 4 bin yolcu, Antalya Port Akdeniz Limanı'na 26 gemi 26 bin 250 yolcu, Bodrum Yolcu Limanı'na 138 gemi 190 bin yolcu, Bozcaada Limanı'na 15 gemi 7 bin 500 yolcu, Çanakkale Limanı'na 45 gemi 30 bin yolcu, Ulusoy Çeşme Limanı'na 77 gemi 30 bin yolcu, Dikili Limanı'na 11 gemi 4 bin 250 yolcu, İstanbul Salıpazarı Kruvaziyer Limanı-Galataport'a 200 gemi 627 bin yolcu, TCDD İzmir Alsancak Limanı'na 34 gemi 17 bin yolcu, Ege Port Kuşadası Limanı'na 490 gemi 500 bin yolcu, Marmaris Limanı'na 10 gemi 25 bin yolcu olmak üzere toplam 1052 kruvaziyer ve 1 milyon 461 bin yolcu bekleniyor. Ege Bölgesi'nin 'turizm cenneti' noktaları, taşıdığı çok sayıda yolcuyla 'yüzen otel' olarak da adlandırılan kruvaziyerlere ev sahipliği yapıyor. Aydın'daki Kuşadası Limanı tarihi rekora gidiyor. 2022 yılında 490 gemiyle gelecek 500 bine yakın yolcuyla tarihindeki en yoğun kruvaziyer turist akınına uğrayacak. Kuşadası'na gelen turistler, Kuşadası Çarşısı'nda alışveriş yapıp dünyanın en iyi korunmuş antik kentlerinden olan Efes Antik Kenti'ni ve Meryem Ana Evi'ni ziyaret ediyor. Kruvaziyer turizminin 60'lı yıllarda başladığı Kuşadası'nın, güçlü turistik ürünleriyle önemli bir destinasyon haline geldiğini söyleyen Global Ports Holding Doğu Akdeniz Limanları Bölge Direktörü ve Ege Liman İşletmesi Genel Müdürü Aziz Güngör, Kuşadası Limanı, 2003 yılına kadar Türkiye Denizcilik İşletmeleri tarafından işletildi. 2003 yılında da özelleştirildi. Kruvaziyer turizminin Kuşadası'nda en iyi dönemi 2011 yılıydı. Yaklaşık 600 gemiyle 700 bine yakın yolcu geldi. 15 Temmuz darbe girişimiyle kruvaziyer turizmi sekteye uğradı. 2019 yılına kadar bu düşüş devam etti. Tam toparlanacakken pandemi yaşandı. Kuşadası Limanı'na 2020 yılında 3, 2021 yılında ise 30 gemi geldi. 2022 yılı ise çok güçlü şekilde başladı dedi. Güngör, açıklamasında şöyle konuştu: Kruvaziyer turizmininin, Kuşadası Limanı'nda yıllık 200 milyon dolarlık bir ekonomi yarattığını söyleyebiliriz. Özellikle gemi yolcusu lüks alışveriş yaparak turlara katılıyor. Küçük esnaf açısından gemi mürettebatı önemli bir müşteri. Dünyada yolcu başına harcama transit yolcu için ortalama 115 dolar olarak kabul edilmekte fakat Kuşadası bir alışveriş cenneti olduğu için bu rakamların 250 dolar civarında olduğu öngörülüyor. Pandemiden en çok etkilen kruvaziyer turizminin İstanbul ayağı da yeniden hareketlendi. Durgun 2 yılın ardından gemi şirketleri, rotayı Türkiye'ye, özellikle Galataport İstanbul'un açılmasıyla da İstanbul'a çevirdi. Kruvaziyer turizminde Türkiye'nin Akdeniz'deki en önemli ülke olduğunu söyleyen Türkiye Liman İşletmecileri Derneği Başkanı Aydın Erdemir, Kruvaziyer turizmde altyapılarımızı yeteri kadar güçlü tutamadık. 2011-2013 yılları arasında Galataport olmadan mevcut limanlarla 2,3 milyon yolcuya ulaşmıştık. O zamanlar bin 650'ye yakın gemi geliyordu. Bugün ise daha az gemiyle daha çok yolcunun gelebileceği potansiyel var. Bu yılı kruvaziyer turizmde test yılı olarak görüyoruz. Türkiye, 2021'de Galataport gibi dünya çağında klas bir kruvaziyer limanına kavuştu. Kruvaziyer turizmde bağlantılar önceden yapılır, hatlar düzenli olur. Türkiye'nin bu yıl 1,5 milyon yolcu hedefi var. Eğer aksine bir şey olmazsa gelişmeler bize gösteriyor ki bu rakamlar aşılacaktır. Türkiye'ye uzun yıllardır gelmeyen büyük şirketlerin de gemileri gelmeye başladı. 2023 yılında ise Türkiye zirveyi yakalayacaktır diye düşünüyorum ifadelerini kullandı. Erdemir, açıklamalarını şöyle sürdürdü: İstanbul, tek başına 4-5 milyon yolcuya hizmet verebiliyor. 2011 yılında 2,3 milyon yolcu gelmişti ki o zaman Galataport yoktu. Bu rakamın çok üzerinde bir potansiyel var. Türkiye'nin kruvaziyer turizmde hedefi 3-4 milyon yolcu olmalıdır. Şu andaki liman altyapılarımız buna uygundur. Galataport'a, Kuşadası'ndaki limana aynı anda 3-4 büyük gemi yanaşabilir. Şimdi Yenikapı'da bir liman projesi de var. Onun da kapasitesi çok büyük olmalıdır. Aynı anda 4-5 büyük geminin yanaşıp, ilave 3-4 milyon yolcuya da hizmet vermesini bekliyoruz. Kruvaziyer turizm 2018 yılında dünyada 28,5 milyon yolcuya ulaşmıştı. 35 milyar dolarlık bir hacmi vardı. Bu rakamlar artacaktır. Artık bu şekilde tatil yapmayı tercih edenlerin yaş ortalaması düşünce yolcu sayısının 50 milyonu bulacağı tahmin ediliyor. Hacmin ise 40-50 milyar dolara ulaşacağı söz konusu. Türkiye'de turist, kişi başına 150-200 euro bırakıyor ama kruvaziyer yolcusunda bu rakam 400-500 eurolara çıkabiliyor. Galataport İstanbul'un yeme içme üniteleri, alışveriş imkanları, müzeleri, oteli ve 1,2 kilometrelik sahil şeridiyle kruvaziyer limanından çok daha öte olduğunu vurgulayan Galataport İstanbul Liman İşletmeleri Genel Müdür Yardımcısı Figen Ayan, şunları söyledi: Sektörle şehri bir araya getiren herkesin buluştuğu bir mahalle haline geldi. Sahil şeridini herkese açabilmek için dünyada bir ilke imza attık. 29 bin metrekarelik terminal binasını yer altına inşa ettik. Terminal binasına bağlı olarak 176 adet kapak güvenlik alanımızı oluşturuyor. 3 büyük gemiyi eş zamanlı yanaştırabiliyoruz. 1 günde 15 bin yolcuya yani 47 uçağa hizmet verme imkanına sahip oluyoruz. Bu yıl Türkiye için kruvaziyer turizmde atak yılı, 2016 yılından beri gemi görmemiştik. 1 Ekim 2021 yılında ilk gemi geldi. Gemi şirketleriyle 200 seferlik rezervasyon yaptık. 20 gemi firması da rotasını Galataport İstanbul'a çevirmiş durumda. Bizim için son derece kıymetli. Bu da 450 bin yolcuya 100, 120 bin tayfaya tekabül ediyor. Gelecek yıl ise 750 bin yolcu ağırlamayı hedefliyoruz. Ekonomiye birkaç milyar euroluk katkıdan söz ediyoruz. Costa Venezia her hafta pazar günleri gelip İstanbul'u ana liman olarak kullanacak. Bu bütün bölgeye katkı sağlayacak. İstanbul'a tarihi yarımadayı görmek için geliyorlar. Topkapı Sarayı, Ayasofya, Kapalı Çarşı, Sultan Ahmet Cami herkesin görmek istediği yerlerin başında geliyor. Celestyal Cruises Türkiye Direktörü Özgü Alnıtemiz ise pandeminin bitmesi ve Galataport İstanbul'un açılmasıyla Türkiye'nin yeniden cazibe merkezi haline geldiğini söyledi. Türkiye limanlarının önemini vurgulayan Alnıtemiz, Gemi şirketleri de ilgisini Türkiye limanlarına çevirdi. Türkiye coğrafi konumu açısından kruvaziyer turizme çok elverişli. Türkiye limanlarının olmadığı bir rota düşünülemez. İstanbul, Kuşadası, Efes, Antalya'nın olmadığı program eksik kalır dedi. Bodrum Limanı da aynı anda 2 büyük veya 4 küçük yolcu gemisini barındırabilen 1 adet parmak iskeleye sahip. Dünyanın en büyük kruvaziyerleri, 2011'de iskelenin genişletilmesiyle artık rahatlıkla yanaşabiliyor. Bodrum Limanı'na ise 2010 yılında 89 gemiyle 31 bin 700 yolcu, 2011'de 82 gemiyle 46 bin 31 yolcu, 2012'de 131 gemiyle 52 bin 832 yolcu, 2013'te 114 gemiyle 28 bin 546 yolcu, 2014'te 78 gemiyle 32 bin 879 yolcu, 2015'de 90 gemiyle 62 bin 50 yolcu, 2016'da 46 gemi, 61 bin 315 yolcu, 2017'de 22 gemiyle 31 bin 817 yolcu, 2018'de 20 gemiyle 24 bin 263 yolcu, 2019'da 15 gemiyle 6 bin 219 yolcu, 2021'de 3 gemiyle 214 yolcu geldi. 2020'de pandemi nedeniyle gemi gelmezken, 2022'de ise 138 gemiyle 200 bine yakın yolcunun gelmesi bekleniyor. Bodrum Cruise Port Genel Müdürü Haluk Hızlan da yapılan istatistiklere göre, o destinasyonda her inen turistin 150 euro civarı bıraktığını belirterek, Bu çok büyük bir rakam. Özetle 200 bin yolcu dersek bunu 150 ile çarpınca 30 milyon euro gibi bir para yapıyor. Bodrum'a 30 milyon euro katkısı var. Günübirlik mavi turu çok satın alıyorlar. Turistik turlara bir ürün diyebiliriz. En çok çarşı ve kafelerde para harcıyorlar. Bodrum'un meşhur sandalet ve mandalinaları var. Bol bol alışveriş yapıyorlar. Bunun dışında taklit ürünlere rağbet oldukça fazla açıklamalarında bulundu. İzmir Limanı'na ise 6 yıl aradan sonra ilk kruvaziyer, 14 Nisan 2022'de geldi. 3 ve 17 Mayıs tarihlerinde de Venezia gemisi İzmir Limanı'na yolcularını getirdi. İzmir Limanı'nda kent desenleriyle giydirilen Turizm Bilgilendirme Ofisi'nde, Turizm Şube Müdürlüğü'nde görevli ve çeşitli dilleri bilen uzman personeller görev alıyor, gemilerle gelen turistlere yönlendirme yapıyor. İzmir Limanı çıkışlı olan ve Tarihi Kemeraltı Çarşısı'nda sonlanan 3 farklı yürüyüş rotasına ilişkin bilgilendirici broşür ve haritalar da turistlerin ilgisini çekiyor. Pandemide kruvaziyer turizminin 2 yıldan fazla süre kesintiye uğradığını dile getiren İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Daha sonra ilk gemi 14 Nisan'da geldi. Sonra 3 Mayıs, 17 Mayıs'ta tekrar etti. Bu sene 34 sefer bekliyoruz. İddiamız büyük. 2024 yılında dünyadaki tüm kruvaziyer firmalarının katıldığı fuara ev sahipliği yapmayı hedefliyoruz dedi. Marmaris Limanı, 1 devasa ve 1 orta ölçekli yolcu gemilerini aynı anda konuk ediyor. Marmaris Limanı'na 2010'da 84 gemiyle 146 bin 531 yolcu, 2011'de 84 gemiyle 170 bin 21 yolcu, 2012'de 88 gemiyle 110 bin 279 yolcu, 2013'de 112 gemiyle 152 bin 685 yolcu, 2014'de 82 gemiyle 107 bin 724 yolcu, 2015'de 83 gemiyle 129 bin 126 yolcu, 2016'da 22 gemiyle 15 bin 628 yolcu, 2017'de 24 gemiyle 23 bin 736 yolcu, 2018'de 21 gemiyle 5 bin 311 yolcu, 2019'da 44 gemiyle 35 bin 830 yolcu geldi. 2020'de pandemi nedeniyle gemi gelmezken, limana 2021'de 31 gemiyle 30 bin 571 yolcu geldi. Bu yıl da 10 gemiyle 25 bin yolcunun gelmesi bekleniyor. Bu yıl 5 kruvaziyerin yanaştığı QTerminals Antalya Limanı Genel Müdürü Özgür Sert, gelecek sene hedeflerinin 200 bin, sonraki yıllarda da 1 milyon olduğunu açıkladı. Türkiye'de Galataport İstanbul Kruvaziyer Limanı'ndan sonra homeport, indi-bindi limanı olarak kullanılabilen 2'nci liman olan QTerminals Antalya Limanı, kruvaziyer turizmi açısından büyük potansiyele sahip Antalya'yı, Doğu Akdeniz'de yeni bir dönüş merkezi haline getiriyor. QTerminals Antalya, toplam 370 metre uzunluğunda ve 2 kruvaziyer iskelesi var. Antalya'ya 2022 sezonunun ilk kruvaziyeri 25 Mart'ta yanaştı. 110 metre uzunluğundaki lüks gemi Emerald Azzurra, Antalya'ya üst gelir grubundan Amerikalı 64 yolcu getirdi. Antalya Limanı'nın kruvaziyer ve yolcusunda şu ana kadar en yüksek sayıya ulaştığı yıl ise 2016 oldu. 2016'da 70 gemiyle 200 bin yolcunun geldiği Antalya'da, 2020'ye kadarki yıllarda da 150 binin üstünde yolcuya ulaşıldı. Pandemide yaşanan durgunluk sonrasında kruvaziyer turizmi yeniden eski günlerine dönmeye başladı. 2020 ve 2021 yıllarında pandeminin etkilerinin ardından 2022'ye güzel başladıklarını söyleyen QTerminals Antalya Limanı Genel Müdürü Özgür Sert, Bu sene 35 gemiyle 35 bin yolcuyu bekliyoruz. Bu aslında bir başlangıç dedi. 2023 ve 2024'te rakamlarının katlanarak artacağını, geçen yıllarda yakalanan 200 bin yolcuya da kısa sürede ulaşılabileceğini belirten Sert, Sonrasında da boş kapasitemizin de elverdiği ölçüde 1 milyon yolcuya ulaşacağımızı ümit ediyoruz. Antalya, gerçekten dünyanın nadide güzel şehirlerinden birisi ve şöyle bir fırsat sunuyor kruvaziyerlerine, hem Avrupa hem Asya hem de Afrika kıtalarını aynı anda görme olanağı sağlıyor. Ayrıca Galataport İstanbul Limanı gibi Antalya Limanı da homeport özelliğine sahip. Yolcuların gemiye katıldıkları ve ayrıldıkları liman anlamına geliyor diye konuştu. Türkiye'yi yakın geçmişte uğrak yapan tüm kruvaziyer hatlarının bugünden itibaren ülkenin tüm limanlarına uğramaya başlayacağını da söyleyen Sert, Kruvaziyer turizmi öyle bir turizm şekli ki Türkiye içinde diğer limanlar arasında bir rekabet yok. Aslında bu gemi (Nautica) İstanbul'dan kalktı Bodrum'a uğradı, Yunan adalarına uğradı ve buradan Kıbrıs'a gidiyor ve tekrar geri gelecek. Aslında birlik bütünlük var. Sadece gemi birden çok Türk limanına uğrak yaptığı için çok ciddi çarpan etkisiyle ülke ekonomisine büyük katkıda bulunuyor. Umarım bu sayı önümüzdeki günlerde artacak, uğrak yapmaya ara vermiş kruvaziyerler de tekrar seferlerine başlayacaklar dedi. Antalya'nın Alanya ilçesindeki liman, 2001'den beri sadece kruvaziyer turizmi için kullanılıyor. Kızılkule Meydanı'na inşa edilen, 533 metre uzunluğunda ve 10 metre genişliğindeki liman, devletten 2001 yılında 30 yıllığına Alanya Liman İşletmesi Denizcilik Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. (ALİDAŞ) tarafından kiralandı. Alanya Limanı'na küçük ve orta ölçekli 6 gemi aynı anda demirleyebiliyor. 2019 yılında 26 gemi ve 15 bin 406 yolcuyla tarihinin en yoğun dönemlerinden birini yaşayan Alanya Limanı'nda pandemiyle kruvaziyer turizmi de durma noktasına geldi. 2020 yılında yalnızca 1 gemi ağırlayan limana 91 yolcu indi. 2021 yılının ilk 5 ayında Türkiye'deki limanlarda kruvaziyer demirlemezken, 2021 yılının geri kalan aylarında ise Alanya Limanı'na 25 gemi yanaştı. Alanya Limanı, 2022 yılının ilk 3 ayında gemi ağırlamazken, nisan ayında 1 gemi 700 yolcusuyla limanı ziyaret etti. Liman yetkililerinden alınan bilgiye göre 2022'de 30'dan fazla gemi bekleniyor. Kruvaziyer turizmi kapsamında liman, en fazla Orient Queen gemisini ağırladı. Beyrut'tan gelen yolcu gemisiyle bölgeye çok sayıda turist geldi. Avrupalı turistleri taşıyan birçok gemi de Alanya'ya sefer düzenledi. 2020 ve 2021 yıllarında pandemi nedeniyle gemi yanaşmayan Çanakkale Limanı, bu yıl Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre 45 gemiyle 30 bin yolcuyu ağırlamaya hazırlanıyor. Çanakkale Savaşları ve Anzak Günü'nün 100'üncü yıl dönümü törenlerinin de etkisiyle 2015 yılında 21 bin 2027 yolcuyla en yüksek sayıya ulaşan Çanakkale Limanı, bu yıl rekorunu 2'ye katlayacak. Çanakkale Liman İşletmeleri Genel Müdürü Berkan Özkan, bu yılın ilk 5 ayı 6 gemiyle gelen 962 yolcuyu ağırladıklarını söyleyerek, şu bilgileri verdi: Çanakkale Limanı, 2004 yılında üstyapı inşaatı tamamlandıktan sonra 2005 yılının sonunda Yap-İşlet-Devret modeliyle işletmeye alındı. Liman 214 metre uzunluğunda 1 iskeleye sahip. İskelenin her 2 tarafını da kruvaziyerler kullanabiliyor. İskele derinliğimiz, iskele başlangıcında 14 metreden başlıyor ve iskele sonunda 28 metreye ulaşıyor. Böylelikle 30 metre uzunluğa sahip gemileri de ağırlayabiliyoruz. Kruvaziyerlerle gelen turistlerin tercihleri daha çok Troya ve Assos Ören Yerleri oluyor. Limandan tur otobüsleriyle antik kentlere götürülen turistler buraları geziyor. Şehir merkezini ziyaret eden turistlerin sayısı ise az.

Kruvaziyer turizmi pandemi sonrası rekora koşuyor

EN SON GALERİLER