Bakan Kacır: Sanayi üretiminde katma değerimiz 41 milyar dolardan 241 milyar dolara yükseldi

TBMM Genel Kurulu, Milli Savunma Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçelerini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da sunum yapan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, küresel üretim ve ticaretin yeni bir döneme girdiğini belirterek, "Küresel ekonominin ağırlık merkezi Batı'dan Doğu'ya kayıyor. Böylesi bir tabloda sanayi ve teknoloji kabiliyetleri stratejik değer taşıyor. Pek çok ülke bu gerçeği henüz fark etti, biz ise ülkemizi bugünlere kuvvetli şekilde hazırladık. Geçmiş sanayi devrimlerini ıskalamanın bedelini çok ağır ödemiştik fakat şimdi, yeni teknolojilerin sunduğu fırsatları değerlendirmeyi başaran bir ülkeyiz. AK Parti iktidarları döneminde montaj sanayisi değil katma değer üreten bir sanayi altyapısı inşa ettik" ifadelerini kullandı.

'OTOMOTİV SEKTÖRÜMÜZ BU YIL 41,5 MİLYAR DOLARLA İHRACAT REKORU KIRDI'

Son 23 yılda sanayide yaşanan gelişmeleri anlatan Bakan Kacır, "Sanayi üretiminde katma değerimiz 41 milyar dolardan 241 milyar dolara yükseldi. Dünyada 21'inci sıradan 14'üncü sıraya çıktık; bizim gerimizde olan hiçbir ülke önümüze geçebilmiş değil. Türkiye Çin'den sonra, Avrupa'ya kadar uzanan kuşağın ürün ve ihracat pazarı çeşitliliği açısından en yüksek rekabet gücüne sahip ülkesi haline geldi. Askeri insansız hava araçlarında dünyada 1'inciyiz; ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, tekstil, ağaç ürünleri üretiminde Avrupa'da lideriz. Yenilikçi kabiliyetlerimiz sanayimizin tüm alanlarında büyük kazanımları beraberinde getirdi. Bakınız, hükûmetlerimiz döneminde çelik üretimimizi 16,5 milyon tondan 37 milyon tona yükselttik; demir çelik ihracatımız 3,5 milyar dolardan 28,5 milyar dolara çıktı. 2002'de Avrupa'da 4'üncü sırada idik, şimdi lider üreticiyiz. Önümüzdeki dönemde yeşil dönüşüm hedefiyle hidrojen kullanımı, alternatif enerjiler, karbon yakalama ve tesis modernizasyonu yatırımlarını hızlandıracağız. Otomotiv sektörümüz bu yıl 41,5 milyar dolarla ihracat rekoru kırdı. 23 yılda yıllık otomobil üretimini 357 binden 1 milyon 400 bine çıkardık. Elektrikli, sürücüsüz ve bağlantılı araç teknolojileriyle büyük dönüşümlerin yaşandığı sektörde yeniliklerin öncüsü olmak adına yatırımlarımızı yüksek teknoloji odaklı yönlendiriyoruz" diye konuştu.

'SAVUNMA SANAYİ İHRACATIMIZ 8,4 MİLYAR DOLARA YÜKSELDİ'

Bakan Kacır, 80 bin TOGG araç üretildiğini ve elektrikli araç pazarında liderliği ele geçirdiklerini ifade etti. Bakan Kacır, "36 bin 700 şarj bağlantısını 81 şehrimize yaygınlaştırdık. 8 küresel markanın fabrikalarının bulunduğu sektörümüzün rekabet gücünü artıracak yenilikçi modellerin ülkemizde üretilmesi için gayretlerimizi sürdürüyoruz. Kimya sektöründe ihracatımızı 23 yılda 2,7 milyar dolardan 31 milyar dolara yükselttik. Değer zincirinin erken basamaklarındaki ürünlere yönelik ara malı ve ham madde yatırımlarına hız kazandırdık. Son 10 yılda kimya sektöründe büyük ölçekli projelere sunduğumuz teşviklerle 19 milyar dolarlık yatırımın önünü açtık. Ülkemizde kullanılan ilaçlarda değer bazında yüzde 57, kutu bazında yüzde 92 yerel üretime sahibiz. 13 biyoteknolojik üretim tesisi kurulmasını sağladık. Biyoteknolojik ilaçlar ve ileri tedavi yöntemlerinde AR-GE çalışmalarını hızlandırıyoruz. Kamu alımlarını daha etkili bir araca dönüştürerek yüksek teknolojili tıbbi cihazlarda yetkinliğimizi artıracağız. Savunma sanayisinde 100 bin çalışanın olduğu, 3 bin 500 şirketin, araştırma kurumlarımızın ve üniversitelerimizin oluşturduğu dev bir ekosistem inşa ettik. Yerli ürünlerimizin payını yüzde 20'lerden yüzde 80'lerin üzerine çıkardık. Savunma sanayisi ihracatımız 23 yılda 248 milyon dolardan 8,4 milyar dolara yükseldi; bu yıl yüzde 30 artış yakaladık" dedi.

'İHRACATIMIZ 270,6 MİLYAR DOLARA ÇIKTI'

Türk savunma sanayisinin son dönemde küresel düzeyde yaşanan dönüşümden güçlenerek çıkmayı başardığını ifade eden Bakan Kacır, "Bakınız, sanayi üretim endeksi pandemi öncesi döneme göre Almanya'da yüzde 11,5; İtalya'da yüzde 5,5; Fransa'da yüzde 3 aşağıda seyrederken bizim ise aynı dönemde sanayi üretimimiz yüzde 26,5 yükseldi. Bu yıl toplam ihracatımız 270,6 milyar dolara çıktı. Sanayi ürünleri ihracatımız 255,2 milyar dolara erişti. 2002'de 10 milyar dolar iken şimdi 109 milyar doları aşan orta yüksek ve yüksek teknoloji ihracatımızın toplam ihracatımızdaki payı yüzde 43'e çıktı. Bu yılın ilk 11 ayında, önceki yıla göre yüksek teknolojide yüzde 8,1; orta yüksek teknolojide yüzde 9,7 artış yakaladık. Açıklanan son milli gelir verileri sanayimizin yıllık yüzde 6,5 yükselişle büyümeye olumlu katkı sağladığını teyit etti. Bu başarıların ardında Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hayata geçirdiğimiz yatırımı teşvik eden, üretimi önceleyen, istihdamı güçlendiren, icat ve ihracatı destekleyen kararlı politikalar var. Bilimsel kapasitemizi artırdık. AR-GE altyapımızı güçlendirdik. İnsan kaynağımızın yanında olduk. Bir yılda yapılan Türkiye kaynaklı bilimsel yayınların sayısını 2002'den bu yana 9 binden 52 bine yükselttik. Dünyada en fazla bilimsel yayın üreten ülkeler arasında 14'üncülüğe yükseldik. 2002'den bu yana AR-GE harcamalarımız 16,5 katına çıktı, 20 milyar dolara erişti. AR-GE insan kaynağımız 311 bine yükseldi" değerlendirmesinde bulundu.

'YAPAY ZEKA ÇAĞRILARIYLA KAMU VE ÖZEL SEKTÖR PROJELERİNİ DESTEKLİYORUZ'

Bakan Kacır, milli teknoloji hamlesi anlayışı kapsamında dijital altyapı, girişimcilik ekosistemi, üretim sistemleri ve yapay zeka devrimini sunduğu imkanları fırsata dönüştürecek şekilde hazırladıklarını söyledi. Bakan Kacır, "Yapay zekanın kullanımında etik değerleri ve adaleti gözetmekteyiz. Yapay zeka teknolojileri için ileri düzeyde bir veri işleme altyapısının önem taşıdığının bilincindeyiz. TÜBİTAK bünyesindeki süper bilgisayarımız ARF'in hesaplama kapasitesini 3 katına çıkardık. Katıldığımız programlarla Dijital Avrupa Ortak Girişimi süper bilgisayarlarından teknoloji girişimlerimizin yararlanmasını sağladık. Yapay zeka ekosistem çağrılarıyla kamu ve özel sektör projelerini destekliyoruz. TÜBİTAK'ta geliştirdiğimiz Türkçe Yapay Zeka Büyük Dil Temel Modeli'nin kullanımını yaygınlaştırıyoruz. 10 milyar doları aşan yatırımların hayata geçeceği güvenli enerji altyapısına sahip veri merkezi bölgeleri kuracağız" ifadelerini kullandı.

Bakan Kacır ayrıca OSB sayısını 191'den 371'e, fabrika sayısını 11 binden 60 bine, istihdamın ise 415 binden 2 milyon 700 bine yükselttiklerini dile getirdi" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE MOTOR TEKNOLOJİLERİNDE İHTİYAÇLARINI YERLİ VE MİLLİ İMKANLARLA KARŞILAMAYA BAŞLAMIŞTIR'

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, daha sonra milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Savunma sanayi sistemlerinin bazı alt istemlerinin yurt dışından tedariki ile ilgili ortaya çıkan engellerin sıklıkla dile getirildiğini belirterek, "Bizden ne esirgeniyorsa biz daha iyisini mühendislerimizin, bilim insanlarımızın, araştırmacılarımızın gayretiyle Allah'ın izniyle geliştiriyoruz, üretiyoruz. Özellikle güç ve motor sistemleri konusu çokça zikredildi, ben birkaç alanda yürütülen çalışmalarla ilgili Gazi Meclisimizi bilgilendirmek gerektiği kanaatindeyim. Kara araçlarımızda Vuran ve Kirpi araçlarıyla Tuna motoru askerimizin kullanımına sunuldu. Yeni nesil paletli araçlarda görev yapacak Utku motoru ve Altay tankımız için geliştirilen Batu motorunun geliştirme ve test faaliyetleri tamamlandı; her ikisinin de transmisyon test çalışmaları da başarıyla sürüyor. İnsansız hava araçlarımızda Bayraktar TB3'e güç veren PD200 motoru halihazırda envantere girdi. Anka ve Aksungur'a entegre edilen PD170 motoruyla test faaliyetleri devam ediyor. Kargı İha için PG50 motoruyla bağımsız kabiliyetler elde ettik. Helikopterlerimizde, Gökbey helikopterinin kalbinde olan milli TS1400 Turboşaft motorunun sertifikasyon testleri devam ediyor, seri üretim çalışmaları başarıyla yürütülüyor. Füze ve mühimmat tarafında Atmaca ve Som için KTJ-3200, Çakır için KTJ-1750, Kara Atmaca için KTJ-3700 jet motorlarını yerli ve milli olarak geliştirdik, kullanıyoruz ki bu motorlar da daha önce yurt dışından ithal etmekte, tedarik etmekte zorluk çektiğimiz motorlardı; hepsini yerlileştirmiş olduk. Kızılelma için TF10000 geliştirme çalışmaları devam ederken KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri de başarıyla sürüyor. KAAN savaş uçağının ana motorunu da Allah'ın izniyle, Türkiye kendi imkanlarıyla geliştirecek, üretecektir. Türkiye motor teknolojilerinde oluşturduğu bu geniş yelpazeyle kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri artık yerli ve milli imkanlarla karşılamaya başlamıştır" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE BEYİN GÖÇÜNÜ DEĞİL, TERSİNE BEYİN GÖÇÜNÜ KONUŞUYOR'

Yüksek teknolojinin en temel bileşeninin beşeri sermaye olduğunu söyleyen Bakan Kacır, insan ihtiyacını karşılamak için önemli adımlar attıklarını ekledi. Bakan Kacır, "Özellikle savunma sanayisinden örnek verilerek mühendislerimizin yurt dışına gittiği söylendi. Elbette farklı dönemlerde, farklı amaçlarla, farklı ülkelere giden insanlar olabilir ama ben size bir istatistik vereceğim. Bu yıl ASELSAN'dan ayrılarak yurt dışına giden 50 mühendisimiz oldu fakat yürüttüğümüz milli projelerin heyecanını paylaşmak üzere yurt dışından ASELSAN'a 125 mühendisimiz geldi. Dolayısıyla artık Türkiye, beyin göçünü değil tersine beyin göçünü konuşuyor. Bilimsel yayın sayısını konuşmamda ifade etmiştim. Son 23 yılda ülkemizdeki bilimsel yayınların sayısını yıllık 9 binden 52 binin üzerine çıkardık" diye konuştu.

'GAP BÖLGESİNDE İSTİHDAMI 2 MİLYON 600 BİNE ÇIKARDIK'

Bakan Kacır, bilimsel yayınlarla birlikte niteliğin artmadığı yönündeki soru üzerine, "Son 5 yılda Türkiye OECD'ye üye ve gözlemci ülkeler arasında yayınların aldığı toplam atıf sayısına göre sıralamasını en çok artıran ülke oldu. Türkiye'den araştırmacıların yer aldığı uluslararası işbirlikçi yayınların etki değeri 2024 yılında 1,60 değerine ulaştı, dünya ortalamasının ve G20 ortalaması olan 1,29 değerinin çok üzerinde bir performans ortaya koyduk. Hem bilimsel yayınlarımızın sayısı, niceliği arttı hem de bilimsel yayınlarımızın aldığı atıflar yani nitelikleri yükseldi. Özellikle bölgeler arası gelişmişlik farklarıyla ilgili milletvekilimiz kanaatlerini paylaştılar. Şunu ifade etmek istiyorum. Az önce bazı sayın milletvekillerimiz de ifade etti, özellikle huzur ikliminin oluşması Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde yatırımların hızlanmasına vesile olacak. Biz bunu mümkün kılacak adımları atıyoruz. Bakın, GAP bölgesinde 2004 yılında 1 milyon 299 bin istihdam varken 2024'te istihdamı tam 2 misline, 2 milyon 600 bine çıkarmışız. GAP bölgesinin ihracatı 2002'de 689 milyon dolarken 2024'te 12 milyar doları aşmış" dedi.

'GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE 21 YENİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURDUK'

Teşvik kapama işlemlerinin yavaş ilerlemesi yönündeki değerlendirmeleri hatırlatan Bakan Kacır, "Özellikle pandemi ve yaşadığımız deprem felaketleri gibi mücbir sebep halleri nedeniyle yatırım sürelerinde sarkmalar yaşayan yatırımcılarımız, tamamlama vizesi taleplerini son dönemde yoğunlaştırmış oldular. 2022-2024 döneminde ortalama yıllık kapama sayımız, teşvik belgesini tamamlama sayımız 3 bin 250 iken, bu yıl şimdiden 8 bin 671 teşvik belgesinin kapama işlemini yaptık. GAP'taki sulama projeleriyle ilgili de bir istatistik paylaşayım. Bakın, 2002'de GAP bölgesinde sulamaya açılmış toplam alan 198 bin hektar iken, şimdi bu 675 bin hektara ulaştı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 2002'den bu yana 21 yeni organize sanayi bölgesi kurduk. OSB'lerimizin sayısının 31'e ulaştırdık. Üretimdeki parsellerde, OSB'lerimiz de 421 bin kişi çalışıyor ve tam kapasiteye eriştiğimizde GAP bölgesindeki OSB'lerimiz de inşallah istihdamı 520 bine çıkaracağız. Bugüne kadar GAP bölgesindeki OSB'lere 18 milyar liraya yakın kaynak sağladık" değerlendirmesinde bulundu.

'TEKSTİLCİMİZİN YANINDA OLACAĞIZ'

Bakan Kacır, tekstil sektöründe 1 milyondan fazla istihdamın olduğunu ve tekstil sektörünün Türkiye için çok kıymetli olduğunu vurguladı. Bakan Kacır, "Bu sektörlerde ortalama istihdam maliyetleri bizden daha düşük olan ülkelerin emek maliyetlerinde bazı avantajlar oluşmuş olsa da Türk tekstil sanayisinin onlarca yıl boyunca elde ettiği birikim, kabiliyet ve inovasyon çalışmaları sayesinde gücünü Allah'ın izniyle gelecekte artırarak yoluna devam edecek. Biz de tekstilcilerimizin yanında olacağız. İstihdamı koruma programıyla, yurt içinde taşıma programıyla, taşınma programıyla ve AR-GE, tasarım ve marka çalışmalarını hızlandırarak bu sektörümüzün gücüne güç katmayı sürdüreceğiz. Bakınız, 2012'den bu yana teşvik sistemi kapsamında sunduğumuz desteklerle oluşan istihdamın 1'ini 5'inci ve 6'ncı bölgelerde oluşturduk, 960 bin istihdamı bu bölgelerde sanayicimizle birlikte hayata geçirdik" ifadelerini kullandı.

'SANAYİ İSTİHDAMIMIZ 6,4 MİLYON KİŞİ'

2018 yılında Türkiye'de toplam istihdamın 28,7 milyon kişiden 2025 yılında ise 33,2 milyon kişiye çıktığını aktararak, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne adım attığımız 2018 yılında sanayi istihdamımız 5,7 milyondu. Şimdi ise sanayi istihdamı 6,4 milyon. Haziran 2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçtik, sanayi üretimi o günden bugüne yüzde 29 arttı. İmalat sanayisinde kayıtlı istihdama bakalım; 2018'de 3 milyon 800 bindi, şimdi 4 milyon 600 bin. Elbette yapacak çok fazla işimiz var, durmak yok ama inanıyoruz ki nitelikli insan kaynağımızla, sanayicilerimizle, girişimcilerimizle birlikte inşallah çok daha büyük başarılara imza atacağız" diye konuştu.

BÜTÇE KABUL EDİLDİ

Genel Kurul'da Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ona bağlı kuruluşların 2026 Yılı Bütçesi tekliflerini ayrı ayrı okuttu. Oylama sonucunda bakanlığın bütçesi kabul edildi. Meclis Başkanvekili Buldan, birleşimi yarın saat 11.00'de toplanmak üzere kapattı.