Besin alerjisinde 'gizli alerjen' uyarısı

Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Prof. Dr. Zülfikar Akelma, besin alerjileri hakkında bilgi verdi. Prof. Dr. Akelma, besin alerjisinin tüketilen besinlere karşı vücudun vermiş olduğu anormal immünolojik bir cevap olduğunu söyleyerek, "Normal hayatta besinleri tükettiğimizde bir reaksiyon vermememiz gerekiyor. Ancak besinlerin bazı kişilerde birtakım klinik bulgulara yol açmasına besin alerjisi diyoruz. Besin alerjisi çocukluk çağında oldukça sık gözüküyor. Toplumda yüzde 5-10 arasında çocukluk çağında besin alerjisi gözüküyor. Bu besin alerjilerinin bir kısmı büyüdükçe zaman içerisinde geçiyor. Bazıları ise kalıcı olarak devam ediyor. Normal şartlarda bütün besinler alerjik reaksiyonlara yol açabilir" diye konuştu.

EN SIK GÖRÜLEN ALERJENLER

Prof. Dr. Akelma, çocukluk çağında inek sütü proteini, yumurta, buğday, yer fıstığı, ağaç kuruyemişleri ve deniz ürünleri, balık ve kabuklu deniz ürünlerinin en sık görülen alerjenler olduğuna dikkat çekerek, "Ama tabii ki bütün besinler, alerjik reaksiyonlara yol açabilir. Çoğunlukla bizim görmüş olduğumuz çocukluk çağı besin alerjileri belirtileri; bağırsak sistemiyle ilişkili reaksiyonlar, bulantı, kusma, ishal veya kanlı kaka şekilde seyredebilir. Ancak bir grup hastada vücutta döküntü, kızarıklık, kaşıntı, hatta bazılarında nefes ağırlığı, hipotansiyon yani tansiyon düşüklüğü, şok ve bayılmaya kadar gidebilen anafilaktik şok şeklinde de ilerleyebilir" diye konuştu.

Besin alerjisinin karıştırılma ihtimali olduğunu da söyleyen Prof. Dr. Akelma, "Besin tükettikten sonra bir tablo ortaya çıkınca hemen besin alerjisi zannediliyor. O yüzden bunun mutlaka aydınlatılması gerekiyor. Çünkü 'laktoz intoleransı' dediğimiz, süt tüketimi sonrası ishal olabilir veya besin bozulmuş olabilir veya zehirlenmeler olabilir. Bunların hepsi besin alerjisi ile karışabilir. Gerçekten besin alerjisi olup olmadığını teyit etmek gerekiyor. Yapılan çalışmalarda, çocukluk çağında yüzde 30'a varan oranda görünen besin alerjisinin gerçek testlerle yüzde 5-6 civarına düştüğünü biliyoruz. O yüzden gereksiz besin alerjisi tanısı koyarsanız o zaman gereksiz yere de diyet, yani besinlerin eliminasyonu ve çocuğun da beslenme bozukluğu ortaya çıkabiliyor. Eğer bir besin alerjisi teşhisi koyuyorsak o besinden kaçınmasını istiyoruz. Yani insanların o besini tüketmemesi gerek" ifadelerini kullandı.

'ETİKETİ OKUMASI GEREKİR'

Prof. Dr. Akelma, gizli alerjenlere karşı da uyarıda bulanarak, "Normal yumurta alerjiniz var, yumurtayı tüketmemeniz lazım ama yumurta sadece yumurta olarak tüketilmiyor. Yumurtanın içine girdiği birçok besin oluyor. O yüzden besin alerjisi olan kişilerin mutlaka hem açık alerjenler, hem de gizli alerjenler dediğimiz, yani besin hazırlanırken ortak kaşık tabak kullanılması veya soslar da olabilir veya marinasyonlar da olabilir, birtakım tatlandırıcı maddeler de olabilir. Ortak kullanılan kaşıklar, tabaklar, soslar, marinasyonlar ve bazı katkı maddeleri az miktarda alerjen içerebilir. Bütün buralardaki eser miktarda dediğimiz çok düşük miktarlardaki alerjenlere biz besindeki gizli alerjenler diyoruz. Eğer alerjisi varsa kişinin bu gizli alerjenlere karşı da reaksiyon geliştirerek, çok ağır tablolar ortaya çıkabilir. Besin alerjisi olan kişilerin mutlaka tükettikleri besinlerin etiketlerini okuması gerekir. Etiketlerde açık bir şekilde büyük yazılan besinlere dikkat etmek gerekiyor. Her şeye rağmen eğer ki kişi emin değilse besin içeriğinden, o besini tüketmemesi gerekir" dedi.