Araştırma: Ebeveynlerin yüzde 87’si harçlık kullanımında kontrol istiyor

İSTANBUL, (DHA)- HAYAT Finans iş birliğiyle Ipsos Türkiye tarafından gerçekleştirilen Aile Finansı Araştırması’nın sonuçları açıklandı. Araştırmaya göre harçlık, çocuklara paranın değerini, sorumluluğu ve sınırları öğretmenin önemli araçlarından biri olarak öne çıkıyor. Araştırmaya katılan ebeveynlerin yüzde 52’si çocuklarına haftalık harçlık verdiğini belirtirken, harçlık miktarı belirlenirken okul ihtiyaçları yüzde 40 ile ilk sırada yer aldı.

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 87’si, harçlıkların kullanımında limit veya kategori kontrolü yapabilmek istediğini belirtti. Çocukların harçlıklarını en çok okulda yeme-içme ihtiyaçları için kullandığı kaydedildi.

Okulların açılmasıyla aile bütçesinde harçlık yeniden günlük hayatın önemli başlıklarından biri haline gelirken, Hayat Finans iş birliğiyle Ipsos Türkiye tarafından gerçekleştirilen araştırma, harçlığın çocukların finansal alışkanlıklarının şekillendiği önemli bir öğrenme alanı olduğunu ortaya koydu. Hayat Finans Biz Kart’ın ise 8 yaşından itibaren tüm bireylerin kullanımına sunulduğu, çocuklara kendi harçlıklarını yönetme deneyimi sağlarken ebeveynlerin de harcamaları takip etmesine ve sınırları belirlemesine imkan tanıdığı belirtildi.

HARÇLIKLAR İHTİYAÇLARI KARŞILAMANIN VE TASARRUFUN İLK ADIMI

Okul dönemi, çocukların harçlık kullanımının da merkezinde bulunuyor. Araştırmada yer alan ebeveynlerin verdiği bilgiye göre, çocukların yüzde 80’i harçlığını okulda yeme-içme ihtiyaçları için kullanıyor. Arkadaşlarıyla buluştuğunda yeme-içme harcaması yapanların oranı yüzde 61, kitap ve kırtasiye için kullananların oranı yüzde 39 olurken, internetten oyun alışverişinin payı yüzde 14 seviyesinde.

Harçlık aynı zamanda çocukların ilk tasarruf deneyimlerinden birine dönüşüyor. Araştırmaya katılan ebeveynlerin yüzde 79’u çocuklarını düzenli olarak tasarruf yapmaya teşvik ettiğini belirtiyor. Çocukların yüzde 29’u harçlığının bir bölümünü düzenli, yüzde 54’ü ise zaman zaman biriktiriyor.

EBEVEYN NAKİT VERİYOR AMA HARCAMAYI KONTROL ETMEK İSTİYOR

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri ise harçlık verme yöntemi ile ebeveynlerin kontrol ihtiyacı arasındaki fark. Araştırmaya katılan ebeveynlerin yüzde 88’i çocuklarına harçlığı nakit olarak veriyor. Buna karşın yüzde 87’si çocuklarının harcamalarında limit veya kategori kontrolü yapmak istediğini belirtiyor. Harcama limiti belirleme, anlık bildirim alma ve harcamaları kategorilere göre yönetme de ebeveynlerin harçlık yönetiminde önem verdiği özellikler arasında yer alıyor.

Hayat Finans’ın aile içi para yönetimini kolaylaştırmak amacıyla geliştirdiği Biz Kart, bu ihtiyaçlara yanıt veriyor. 8 yaş ve üzerindeki bireylerin kullanabildiği Biz Kart ile Hayat Finans uygulaması üzerinden aile üyeleri için kart oluşturulabiliyor; harcamalar anlık takip edilebiliyor, limit ve kategori bazlı kullanım sınırları belirlenebiliyor. Böylece çocuklar kendi harçlığını kullanma ve yönetme deneyimi kazanırken, aileler de güvenli sınırlar oluşturabiliyor.

ÇOCUKLARA VERİLEN BİZ KARTLARIN YÜZDE 53’Ü YOĞUN KULLANILIYOR

Ocak 2026’da sektöre kazandırılan Biz Kart, özellikle çocuklu ailelerden yoğun ilgi görüyor. İlk 8 ayda her 2 Biz Kart’tan 1’i 8-17 yaş arasındaki çocuklar ve gençler için oluşturuldu. Bu gruba verilen Biz Kartların yüzde 53’ü yoğun olarak kullanılıyor.

Hayat Finans, Biz Kart ile okul ve kantin harcamalarından kitap-kırtasiye ihtiyaçlarına, günlük harcamalardan birikime kadar çocukların finansal hayatının farklı alanlarını tek bir yapı içinde yönetilebilir hale getirirken, 8 yaşından itibaren tüm aile bireylerini kapsayan yeni nesil bir aile bankacılığı deneyimi sunuyor. Yeni eğitim-öğretim yılında Hayat Finans, Biz Kart’ın yenilikçi özelikleriyle ailelerin yanında yer almaya devam ediyor.

‘FİNANSAL SAĞLIK ERKEN YAŞTA, AİLE REHBERLİĞİYLE İNŞA EDİLİYOR’

Hayat Finans Kurumsal İletişim Direktörü Gülhan Cantürk, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Küresel ölçekte yapılan araştırmalar çocukların para yönetimini deneyimleyerek öğrendiğini gösteriyor. Harçlık; çocuk kendi bütçesi içinde seçim yaptığında, kararının sonucunu gördüğünde ve ebeveyn bu sürece rehberlik ettiğinde günlük bir finansal eğitim alanına dönüşüyor. ‘Aile içi finansal sosyalleşme’ olarak tanımlanan bu süreçte çocukların paraya ilişkin tutumları, harcama ve tasarruf alışkanlıkları gözlem, diyalog ve deneyim yoluyla şekilleniyor. Ipsos ile gerçekleştirdiğimiz Aile Finansı Araştırması ise ülkemizde ailelerin sosyal finansallaşma için yeni araçlara ihtiyaç duyduğuna işaret ediyor. Araştırmamıza katılan ebeveynlerin yüzde 88’i çocuklarına harçlığı hâlâ nakit olarak verirken, %87’si harcamalarda limit veya kategori kontrolü yapmak istiyor. Yani aileler bir yandan çocuklarına kendi kararlarını verebilecekleri alanı açmak, diğer yandan bu sürece güvenli biçimde eşlik etmek istiyor. Biz Kart’ı bu bakış açısıyla aile içinde finansal sorumluluğun adım adım paylaşılmasını sağlayan bir araç olarak tasarladık. Okulların açılmasıyla birlikte çocuklar harçlıklarını daha aktif kullanmaya başlıyor. Biz Kart ile bu önemli dönemde 8 yaşından itibaren tüm öğrencilerin yanındayız. Çocuklara güvenli sınırlar içinde kendi paralarını yönetme alanı açarken, ebeveynlerin de rehberlik eden bir rolle bu yolculuğa eşlik etmelerini destekliyoruz.”