İzBB'nin 2026 yılı 110 milyar TL bütçesi kabul edildi

Yağmur ÖNGÜN / İZMİR, (DHA)-İZMİR Büyükşehir Belediyesi(İzBB) Kasım ayı Olağan Meclis Toplantısının 5'inci birleşimi gerçekleştirildi. Mecliste İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 110 milyar liralık 2026 yılı bütçesi, oy çokluğuyla kabul edildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kasım ayı Olağan Meclis Toplantısının 5'inci birleşimi İzBB Başkanı Cemil Tugay idaresinde gerçekleştirildi. Mecliste İZBB ve ESHOT Genel Müdürlüğü'nün 2026 yılı performans programı ve bütçesi onaylandı. ESHOT'un 2026 yılı gider bütçesi 29 milyar 400 milyon TL, gelir bütçesi ise 19,1 milyar TL olarak öngörüldü. Gündem maddesi oybirliği ile kabul edildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 110 milyar TL olarak öngörülen 2026 yılı bütçesi ise AK Parti ve MHP'nin ret CHP'nin kabul oyları sonucunda oy çokluğu ile kabul edildi. 110 Milyar TL'lik toplam bütçenin yüzde 59'unu oluşturan 64,7 milyar TL doğrudan hizmet programlarına, yüzde 34'ünü oluşturan 37 milyar TL ise Yönetim Destek Programı'na ayrıldığı belirtilerek, bu yapının 31 program, 52 alt program ve 106 faaliyet üzerinden Performans Programı ile bütünleştirildiği ifade edildi.

'7 İLE 26 YAŞ ARASINDAKİ KİŞİKER İNDİRİMLİ ULAŞIMDAN YARARLANACAK'

Mecliste bir diğer gündem maddesi ise 'Toplu Ulaşım Fiyat Tarifesi' tablosunda yer alan tüm 'Öğrenci' ibarelerinin 'Genç' olarak değiştirilmesi oldu. Karar oy çokluğu ile kabul edildi. Öte yandan tarifede yer alan '30 yaşından gün almamış öğrenciler faydalanabilir' cümlesi '7 yaşından gün almış, 27 yaşından gün almamış kişiler faydalanabilir' şeklinde değiştirildi. Böylelikle İzmir'de 1 Aralık 2025 itibariyle 7 ile 26 yaş arasındaki kişiler indirimli ulaşımdan faydalanabileceği belirtildi.

'İZBAN'DA ZAM GERİYE ÇEKİLDİ'

Ekim ayı meclisinde onaylanan ve 1 Kasım 2025 tarihinden itibaren geçerli olan İZBAN zammına ilişkin yeni karar gündeme geldi. Buna göre 1 Aralık itibari ile İZBAN'da yeniden indirime gidilerek 30 TL'lik biniş ücreti sabit kalacakken öğrenciler için belirlenen 15 TL'lik biniş ücreti 12,5 TL'ye çekilmesine dair karar oyçokluğu ile kabul edildi. 'Artı Para' kilometre ücretlerinde de indirime gidildi. 20 kilometreden sonra kilometre başına tam biletlerde 1,86 TL olan rakam 1,17 TL'ye, öğrencilerde 1,18 TL olan rakam 0,50 TL'ye, öğretmende 0,92 TL olan rakam 0,525 TL'ye ve 60 yaşta ise 1,16 TL olan rakam ise 0,5875 TL'ye çekildi.

'HUZUR EVİ ZAMINI GERİ ÇEKİN'

Bütçeye ilişkin söz alan AK Parti Gaziemir Meclis Üyesi Nail Kocabaş, Sosyal belediyecilik anlayışı ile birçok yere zam yapıldığını söyleyerek, “Huzurevi ücretlerine yüzde 50 zam yapmışsınız. 11 bin 200 TL olan tarife16 bin 100 TL'ye çıkmış. Yönetemediğiniz bütçenizin bedelini vatandaşa ödetiyorsunuz. Mezarlıkta gömü bedellerine yüzde 100 zam yapmışsınız. Otoparklarda yüzde 50 ile yüzde 150 arasında değişen zamlar var. Bu mu sosyal belediyecilik" diye konuştu.

Bunun üzerine açıklama yapan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, "İlgili daire başkanımızdan rica ediyorum. Huzurevi zammını geri çekin. Anaokulu ve huzurevi gibi yerlere zam yapılmasını doğru bulmuyorum. Zaten az kapasitemiz var. Getirisi olmaz. Kapasite yükseltmek için çalışıyoruz. Önümüzdeki yıl hizmete girecek birçok huzurevi var" dedi.

'DÖNEMİN EN ÇOK BORÇ ÜRETEN BAŞKANISINIZ'

İzmir Büyükşehir Belediyesinin bütçe ve mali yönetimini eleştirerek bütçenin gerçekleşme oranının son 10 yılın en düşük seviyesinde olduğunu söyleyen AK Parti Grup Başkan Vekili Hakan Yıldız, "Bütçede 20 milyar lira borçlandınız. Biz engelliyoruz ya, borçlanma yetkisine oy birliği verdik. Bugün belediyemizin 1 milyar 65 milyon dolar iç ve dış borcu var. Siz 2024'te ortaya çıkan bütçeyi kapatmak için 245 milyon dolar kaynak kullandınız. Geçen yıl yanlış bütçe yaptınız, yanlış kadro seçiminin bedelini ödediniz. Bu hızla 2026'da açığınız var. 2 milyar 215 milyon dolarlık bir borçla karşı karşıya kalıyoruz. Aziz Bey döneminde 590 milyon dolar olan borç, çok eleştirdiğiniz Tunç Bey döneminde 640 milyon dolarmış. Siz dönemin en çok borç üreten belediye başkanısınız. Belediyenin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borcunun 7,5 milyardı, bugün itibarıyla belediyenin SGK ve vergi borcu yaklaşık 22-23 milyar liraya ulaştı. Buca Onat Tüneli ile ilgili 1,3 milyar liralık yatırım ayırmışsınız, geçtiğimiz sene yüzde 80 tamamlanacaktı ve 2026'da hizmete girecekti ancak bu bizim için sürpriz değil, İzmirli için hiç değil. CHP'nin başlayıp da bitirdiği projeyi biz göremedik. Onat Tünelleri üzerinde hasar gören evler var. Bu süreç sağ duyulu yürütülmeli" dedi

'İYİ İŞLER YAPIYORUZ'

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, "Bizim borçlanmayla ilgili söylediğiniz ifade de şöyle bir hesap hatası var. 2024 mart ayında borç stoğunu 26 milyar TL olarak almışız. Bu dönem içerisinde de 22,5 milyar TL borç ödemişiz. 25,6 milyar TL yeni borçlanma yapılmış. Bu rakamlara baktığınız zaman teknik olarak borcumuz 29 milyar TL olması lazım ama 56,6 milyar TL. Nereden geldi bu borç? Faiz ve döviz kuru. Döviz üzerinden kredi aldık döviz yükselince kur farkı yansıyor üzerine faiz geliyor. Siz SGK'da 7,5 milyar TL borcunuz vardı diyorsunuz faizlerle o rakamlar büyüdü. Kötü bir ekonomi belki hedeflerini tam belirleyememiş bir belediye yapısı içerisinde iyiye doğru gidiyoruz. İzmir halkının bunu bilmesini isterim. İzmir Büyükşehir Belediyesi kesinlikle kötüye gitmiyor. İyi işler yapıyoruz" dedi.

'AFET YÖNETİMİ VE KENTSEL PLANLAMAYA YÖNELİK FAALİYETLER İÇİN TOPLAM 10,2 MİLYAR TL KAYNAK'

İzBB'nin 2026 yılı bütçe planlaması ise yazılı olarak açıklandı. Açıklamada, 2026 yılının en büyük yatırım alanı 'Kent İçi Ulaşım Programı'nın da içinde yer aldığı 'Kentsel Ulaşım ve Altyapı' olduğu belirtildi. Toplam 26,6 milyar TL kaynağın Üçyol-Buca Metro Hattı'nın ilerleyişi, 1,2 milyon ton asfalt serimi, kırsalda bin 600 kilometre yol iyileştirme çalışması, Onat Tüneli'nin tamamlanması, bisiklet yollarının geliştirilmesi, sinyalizasyon modernizasyonu, otopark yatırımları gibi çalışmalar için kullanılacak. Bu yatırımlar, kent içi ulaşım konforunu ve trafik güvenliğini yükseltmeyi hedefliyor. Afet yönetimi ve kentsel planlamaya yönelik faaliyetler için toplam 10,2 milyar TL kaynak ayrıldı. Bu kapsamda Deprem Master Planı, mikrobölgeleme çalışmaları, itfaiye altyapısının güçlendirilmesi, yeşil alan düzenlemeleri, kentsel dönüşüm projelerinde Gaziemir Aktepe-Emrez ve Karşıyaka Örnekköy'de yer alan bazı etapların tamamlanması ve hak sahiplerine anahtarlarının teslim edilmesi önceliklendirildi.

'TEK SAĞLIK PROGRAMI'NA İSE 6,5 MİLYAR TL KAYNAK AYRILDI'

Sosyal hizmetler, sürdürülebilir çevre yatırımları ve 'Tek Sağlık' yaklaşımı bütçede yerini aldığı açıklandı. 5,1 milyar TL'lik sosyal hizmet ve dayanışma programları; eğitim destekleri, engelli ve yaşlılara yönelik hizmetler, dezavantajlı gruplara sosyal destekler, ihtiyaç sahiplerine ayni ve nakdi yardımları kapsıyor. 'Tek Sağlık Programı'na ise 6,5 milyar TL kaynak ayrıldı. Bunların içinde Eşrefpaşa Hastanesi yatırımları, sahipsiz hayvan bakım hizmetleri, spor tesisleri ve sağlıklı yaşam projeleri yer alıyor. Sürdürülebilir çevre ve kırsal kalkınma yatırımlarına ise 6,4 milyar TL kaynak ayrıldı. Bu kapsamda atık yönetimi, kompost ve biyokömür üretimi, gıda stratejisi uygulamaları ve kırsal üretici destekleri çalışmaları yürütülecek. Kurumsal kapasiteyi artırmaya yönelik yatırımlar 2026 bütçesinde önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda belediye hizmet binaları, akıllı şehir platformu, bilgi teknolojileri altyapısı, filo bakım-onarım ve yenilemeleri, katılımcı yönetişim mekanizmaları geliştirilecek. Kent kültürü ve tarihsel çevre teması için ayrılan 1,79 milyar TL, İzmir'in kültürel üretim, etkinlik ve sanatsal faaliyetlerdeki güçlü yaklaşımını destekleyecek. Tarihsel çevrenin korunmasına yönelik çalışmalar ise tamamlayıcı bir rol üstleniyor. Kültür sanat faaliyetleri, yeni nesil kütüphaneler, turizm organizasyonları, kazı alanlarına destek faaliyetleri, planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi 2026 Mali Yılı Bütçesi'nde İzmir'in ulaşım, altyapı, çevre, kentsel dayanıklılık ve sosyal destek alanlarına da yer verildiği belirtildi. Yeni mevzuata tam uyumlu şekilde oluşturulan program bütçenin; şeffaflık, hesap verebilirlik ve ölçülebilir sonuç üretme ilkeleriyle tasarlandığı kaydedildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi toplam gider bütçesi 110 milyar TL, toplam gelir bütçesi 92 milyar TL, finansman 18 milyar TL olmak üzere bütçe denklik ilkesi korundu. Gider bütçesinin dağılımına bakıldığında sermaye giderleri 33,3 milyar TL, mal ve hizmet alımları 31,5 milyar TL, cari transferler 15,1 milyar TL ve personel giderleri 7,1 milyar TL olarak belirlendi. Açıklamada ayrıca, "ESHOT'un, 2026 yılı için açıkladığı 29 milyar 400 milyon TL'lik bütçeyle kent tarihindeki en büyük filo yatırımını başlatacağı ifade edildi. 2026 bütçesi kapsamında 630 yeni 'Nazar Boncuğu' otobüs ve güzergah üzerinde hareket halindeyken şarj olabilen dinamik şarjlı elektrikli otobüsler ESHOT filosuna katılacak. Bu araçlar, 18 ve 24 metrelik lastikli tramvay tipi elektrikli ulaşım modelleriyle İzmir'in toplu taşıma kapasitesinde devrim niteliğinde bir dönüşüm sağlayacak. Yatırım, İzmir tarihinin tek seferde gerçekleştirilecek en büyük otobüs alımı olma özelliğini de taşıyacak. ESHOT'un Societe Generale ile imzaladığı 80 milyon avroluk, 10 yıl vadeli kredi anlaşması Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayını bekliyor. Onayın ardından, 'Dinamik Şarjlı Elektrikli Otobüs Projesi' hayata geçerek İzmir'in sıfır karbon hedefi doğrultusundaki adımlarını hızlandıracak" denildi.(DHA)

FOTOĞRAFLI