Sahte balı tüketici anlamaz

Gökhan İÇKİLLİ / SAMSUN, (DHA)- SAMSUN Büyükşehir Belediyesi Bitkisel Üretim Şube Müdürü Ali Korkmaz, sahte ve tağşişli balın tüketiciler tarafından görünüş, akışkanlık veya çeşitli ev tipi yöntemlerle ayırt edilmesinin mümkün olmadığını belirterek, “Eğer özel bir yeteneğiniz yoksa bir balın sahte mi, tağşişli mi olduğunu anlamanız çok zor. İmkansız derecesinde zor. Tüketicinin güvenilir bal için ya tanıdığı ve güvendiği arıcıdan ya da kendini kanıtlamış, güçlü Ar-Ge desteği bulunan kurumsal firmalardan ürün almasını öneriyorum” dedi.

Samsun Büyükşehir Belediyesi Bitkisel Üretim Şube Müdürü Ali Korkmaz, tüketicilerin sahte balı ayırt etme yöntemleri ve güvenilir bal temini konusunda açıklamalarda bulundu. Balda sahtecilik ve tağşişin tespit edilmesi için ileri düzey laboratuvar analizleri gerektiğini belirten Korkmaz, bu analizlerin yüksek maliyetli olduğunu söyledi. Balda sahtecilik ve tağşişin tespit edilmesi için dünyada birçok tekniğin olduğunu ifade eden Korkmaz, “Bu tekniklerin ileri düzeyde olanları o kadar çok para ki yani bir teneke bal için, iki teneke bal için bu tetkikleri, analizleri yaptırmak bayağı yük getiriyor. Ama tüketici bazında acaba sahte balı, tağşişli balı biz ayırt edebilir miyiz? Bize en çok sorulan soru bu. Şunu çok net söylüyoruz. Eğer özel yeteneğiniz yoksa sizlerin bir balın sahte mi tağşiş mi olduğunu anlamanız çok zor. İmkansız derecesine zor. Çünkü bu tip işleri yapan insanlar tahlillerden geçebilecek veya insanları kandırabilecek yolları biliyorlar. Bu durumda tüketicinin yapacağı şey nedir? Yani güvenli balı nasıl elde edebilir? Bunun iki tane yolu var. Birincisi, güvendiği, tanıdığı, gerçek üretici olan arıcıdan temin edecek. Bu konuda güvendiği kişi çok çok önemli. Eğer bu mümkün değilse ki, özellikle şehir hayatı yaşadığımız dönemlerde herkes bir aracıyı tanımayabiliyor. Bu durumda piyasada marka değeri olan, arkasında güçlü bir Ar-Ge desteği olan, market raflarında kendini kanıtlamış, marka özelliği olan, tanınmış firmaların ballarından almalarını ben öneriyorum. Yeni çıkmış, yeni çıkmakta olan veya sürekli isim değiştiren firmaların ballarını elbette ki önermiyorum. Her zaman tüketicinin kafasına bir şüphe olur” diye konuştu.

EVDE UYGULANAN YÖNTEMLERİN GEÇERLİLİĞİ YOK

Balın gerçekliğinin belirlenmesi için laboratuvarda kapsamlı analiz yapılması gerektiğini vurgulayan Korkmaz, “Balı yukarıya kaldırdığınız zaman eğer kesintili akıyor veya akmıyorsa ona göre karar verirsiniz. Şimdi balı ilk kaldırdığınız zaman zaten zor akar. Bir müddet sonra kesiklik akar. Hangi aşamada sahte olduğunu anlayacağız? 3 saniye sonra mı? 5 saniye sonra mı? 2 saniye sonra mı? Bunun kriteri yok. Herkes kendi kafasına göre değerlendiriyor. O yüzden bu tip kriterler geçerli değil. Veya eskiden sabit kalem denen tükürükle veya suya değdiği zaman boya veren kalemler vardı. Bu kalemlerle balın üstünü çiziyorsunuz. Eğer dağılmıyorsa gerçek, dağılıyorsa sahte denirdi. Böyle bir kural da yok. Çünkü bal erken hasat edildiği zaman gerçek bal olsa bile o kalemle çizdiğiniz zaman boya yine dağılacak. Ama bal gerçek. Sadece erken hasat edilmiş. Dolayısıyla bu tip kriterler hiçbir zaman geçerli değil. Sadece halk arasında konuşulur. Hatta son yıllarda bir de bir tabağın içine bal konuluyor, üzerine su ekleniyor, çalkalandığı zaman petek görüntüsü alıyorsa gerçek veya sahte deniyor. Bunlar tamamen uydurma, bir gerçeklikten yola çıkmışlar ama sonuçta insanların değerlendiremeyeceği sonuçlar veriyor. Hiçbir zaman önerilmez, güvenilmez yöntemlerdir bunlar. En güzeli bir balı laboratuvarda derinlemesine tahlil edilmesidir, yüzeysel de değil. Yüzeysel tahlil yaptığınız zaman balın içerisindeki şekerleri, elektrik iletkenleri görüyorsunuz. Bunların hepsi hile yapan kişiler tarafından ayarlanabilen şeyler ama bazı özellikler var. Hiç ayarlanmıyor. İşte onları ileri tetkiklerde ancak bulabiliyoruz. O da çok pahalı oluyor” dedi.

TÜRKİYE BAL ÜRETİMİNDE DÜNYA İKİNCİSİ

Türkiye’nin arıcılık ve bal üretiminde önemli bir konumda olduğunu belirten Korkmaz, “Türk balında biz kovan sayısı bakımından Çin'den sonra dünyada ikinciyiz. Yaklaşık 9 milyon kovanımız var. Toplam bal verimi bakımından da 100 bin tona yakın bir verimde yine dünya ikincisiyiz. Tabii ki bizim ballarımız doğal ortamda elde edilmiş olan ballar, yurt dışındaki yarışmalarda özellikle İngiltere'de yapılan yarışmalarda dereceye giren ballar. Ve pek çok ballarımızda şu an dereceye giriyor. Hatta bir de coğrafi işareti olan ballarımız var, bunlar da dereceye giriyor. Bal konusunda, bal kalite kriteri konusunda biz gerçekten iyi bir noktadayız” dedi.

BAL MUMUNDAN MUM VE BİBLO ÜRETİMİ

Samsun Büyükşehir Belediyesi, arıcıların gelir kaynaklarını çeşitlendirmek amacıyla bal mumundan mum ve biblo üretimine yönelik çalışmalar başlattığını belirten Korkmaz, “Bu gördüğünüz ürünler aslında bizim ülkemiz için yeni. Dünya için çok eski tarihe dayanmakta. Hristiyanlar kendi adak mumlarını bal mumundan yaparlar. Çünkü bal mumu arının saflığını, temizliğini simgelize ediyor. Aynı şekilde Hz. Meryem'in de saflığı ve temizliğiyle bunu özdeşleştirip bunu kullanıyorlar ve onlar da bir sektör haline gelmiş. Bizde de son yıllarda arıcıya daha fazla gelir nasıl temin edilebilir düşüncesiyle bağ mumlarından artık biblo ve mum yapma çalışmaları başladı. Biz de Büyükşehir Belediyesi olarak o projeyi ilimizde uyguladık. Özellikle kadınlar ilgi gösteriyor. Kadınlara bal mumundan nasıl mum yapılır, biblo yapılır eğitimleri de veriyoruz. İşte o eğitimden ortaya çıkan çalışmalar bunlar. Bunlar hem kokusu hem görüntüsü hem kullanılabilirliği bağlamında çok değerli ürünler olduğu için yavaş yavaş tanıtıyoruz. Bir gün gelecek arıcılarımız artık bunları da satarak para kazanacak. Bunu da bekliyoruz. Büyükşehir olarak Samsun'da buna öncülük ettik” diye konuştu.

Bal mumunun arıların karın bölgesindeki salgı bezlerinden üretildiğini anlatan Korkmaz, “Bunun en güzel özelliği şu, bu ortama doğal bir koku veriyor. Zaten kendiniz de elinize aldığınız zaman o kokuyu hissedebiliyorsunuz. Sonuçta diğer mumlar petrol türevi yani, tahmin edersiniz yani. O anlamda olumsuzlukları var. Bunlar hem daha uzun süre dayanıyor, hem koku veriyor, hem de bir sektöre katkı sunuyorsunuz. Bunlar bal arılarının karın kısmının altında bal mumu salgı bezleri var. Arı kendi çocuklarına yatak yapabilmek için, kendine bir petek örebilmek için bu bal mumunu salgılıyor ve petek halini getiriyor. Bizler de kovan içerisinde bu ömrünü tamamlamış olan petekleri alıyoruz, eritiyoruz, onlardan bunu yapıyoruz. Şu an şu gördüğünüz şu kadarcık bal mumu yaklaşık 50 gramdır. 400 gram bal yiyen arı bunu üretti. 50 gramlık mum üretiyor. Bu kadar değerli bir ürün. 400 gramlık balın da fiyatı nedir? Hesap edelim. 1000 lira olsa balın kilosu yaklaşık 400 liraya geliyor. 400 liralık balla üretilmiştir bu. Ama tabii mum olarak değeri daha düşük bunun arkadaşlar. Onu da baştan belirtelim” dedi. (DHA)

FOTOĞRAFLI