‘Orman yangınları kronik hastalıkları tetikleyebilir’
Yangınlar nedeniyle oluşan yoğun dumanın özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalıkları olan kişilerde ciddi solunum yolu problemlerine yol açtığına dikkat çeken Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, “Sağlıklı bireyler bile bu durumdan baş ağrısı, göz yanması ve boğaz tahrişi gibi şikayetlerle etkilenebilirken; KOAH, astım, bronşit ve akciğer yetmezliği gibi kronik akciğer rahatsızlığı olanlar, alerjik bünyeli kişiler, çocuklar ve yaşlılar için bu süreç hayati riskler barındırabilir. Bu kritik dönemde hem fiziksel olarak dumanla teması en aza indirmek hem de doğru korunma yöntemlerini uygulamak hayati öneme sahiptir” dedi.
Yaz aylarının kavurucu sıcaklıklarıyla birlikte Türkiye’nin özellikle Ege ve Akdeniz bölgeleri başta olmak üzere farklı noktalarından peş peşe gelen orman yangını haberleri artış gösteriyor. İAÜ VM Medical Park Florya Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, bu yangınların yalnızca doğayı ve orman ekosistemini tahrip etmekle kalmayıp, binlerce insanı doğrudan etkileyen devasa bir halk sağlığı krizine dönüştüğü konusunda uyarılarda bulundu.
‘ZEHİRLİ PARTİKÜLLER AKCİĞERİMİZE ULAŞABİLİR’
Alevlerin yarattığı doğrudan hasarın yanı sıra, rüzgarın da etkisiyle çok geniş coğrafi alanlara yayılan yoğun duman, kül bulutları ve zehirli partikül maddelerin yerleşim yerlerindeki günlük yaşamı ciddi ölçüde tehdit ettiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, dumanın içeriğine dikkat çekti. Dr. Öğr. Üyesi Usta, “Bu zehirli duman; mikroskobik boyutlardaki parçacıklardan, uçucu organik bileşiklerden, ağır metallerden, karbonmonoksit gibi son derece zararlı gazlardan ve kanserojen bileşiklerden oluşur. Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan bu zehirli partiküller, solunum yoluyla akciğerlerimizin en derin noktalarına kadar kolayca ulaşabilir ve oradan kana karışabilir. Ayrıca içme sularına ve ekinlere de bulaşarak zincirleme bir risk oluşturur” diye konuştu.
‘RİSK GRUPLARI İÇİN HAYATİ TEHLİKE ARZ EDİYOR’
Yangınlar nedeniyle oluşan yoğun dumanın özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalıkları olan kişilerde aniden gelişen ciddi solunum yolu problemlerine ve kronik rahatsızlıkların tetiklenmesine yol açabildiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Usta, “Sağlıklı bireyler bile bu durumdan baş ağrısı, göz yanması ve boğaz tahrişi gibi şikayetlerle etkilenebilirken; KOAH, astım, bronşit ve akciğer yetmezliği gibi kronik akciğer rahatsızlığı olanlar, alerjik bünyeli kişiler, çocuklar ve yaşlılar için bu süreç hayati riskler barındırabilir. Bu kritik dönemde hem fiziksel olarak dumanla teması en aza indirmek hem de doğru korunma yöntemlerini uygulamak hayati kıymete sahiptir” ifadelerini kullandı.
‘YOĞUN DUMANDAN ETKİLENENLERE 4 HAYATİ UYARI’
Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, yangın bölgelerinde ve yoğun dumandan etkilenen alanlarda yaşayan vatandaşların sağlığını korumak adına alabileceği hayati önlemleri şu şekilde sıraladı:
“İç mekan hava kalitesini koruyun ve evinizi izole edin: Dumanın yoğun olduğu günlerde ve saatlerde kesinlikle dışarı çıkılmamalıdır. Evinize dışarıdan duman sızmasını engellemek için kapı ve pencereleri sıkıca kapatın; kapı altlarını nemli havlularla destekleyerek hava akımını tamamen kesin. Evinizde HEPA filtreli hava temizleme cihazı varsa yüksek kademede çalıştırın. Klima kullanıyorsanız, dışarıdan taze hava almak yerine mutlaka iç sirkülasyon modunu tercih edin. Dışarıdaki havanın kısmen temizlendiği saatleri takip ederek evinizi sadece kısa süreliğine havalandırın.
“Doğru maske seçimine özen gösterin: Zorunlu nedenlerle dışarı çıkılması gereken durumlarda standart cerrahi maskeler veya bez maskeler, orman yangını dumanındaki ince partiküllere karşı tamamen yetersiz kalır. Bu yüzden mikroskobik zehirli partikülleri yüksek oranda filtreleyebilen N95, FFP2 veya FFP3 gibi profesyonel koruyucu maskeler kullanın. Maskenin yüze tam oturması ve kenarlardan hava sızdırmaması büyük önem taşır. Maske bulunamayan acil durumlarda ise kalın bir bez veya havlu nemlendirilerek ağız ve burun sıkıca kapatılmalıdır.
“Kronik hastalığınız varsa ekstra dikkat edin: Astım, KOAH ve benzeri akciğer rahatsızlığı olan hastalar, doktorlarının reçete ettiği inhaler, sprey, nebulizatör ve düzenli tüm ilaçlarını kesinlikle aksatmadan kullanmaya devam etmelidir. Nefes darlığı, şiddetli öksürük, göğüs ağrısı veya hırıltı gibi belirtilerin ortaya çıkması durumunda, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
“Bol sıvı tüketimine özen gösterin: Yangın dumanı, boğazda ve solunum yollarında ciddi kuruluğa, tahrişe ve yanma hissine neden olur. Bol su ve bitki çayları tüketmek, solunum yollarının mukozasını nemli tutarak vücudun doğal savunma mekanizmalarının çalışmasına ve toksinlerin vücuttan hızla atılmasına yardımcı olur.”
‘HAVA KALİTESİ UYARILARINI TAKİP EDİN’
Doğal afetlerin beraberinde getirdiği bu zorlu süreçte panik yapmadan, bilinçli hareket etmenin hayati önem taşıdığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, “Yetkili kamu kurumlarının yapacağı resmi açıklamalar, hava kalitesi uyarıları ve acil durum duyuruları yakından takip edilmelidir. Can güvenliği için tahliye kararı alınan bölgeler uyarılara uyularak derhal terk edilmelidir. Unutulmamalıdır ki hiçbir eşya veya mülk, insan hayatından daha değerli değildir” diye konuştu.
