Ahşabı 10 kat dayanıklı hale getirerek ağaç kesimini azaltıp, yağmur ormanlarını koruyacaklar
Memet Can YEŞİLBAŞ/BURSA, (DHA)- BURSA Teknik Üniversitesi akademisyenleri tarafından geliştirilen proje ile kavak, ladin, çam gibi hızlı büyüyen ağaç türlerinden elde edilen ahşap ürünlerin, dış ortam koşullarında dayanıklılığı 10 kat artırılacak. TÜBİTAK tarafından desteklenen projeyle Türkiye’de yetişen, hızlı büyüyen ağaç türlerinin yapı sektöründe daha fazla kullanılmasının yanı sıra tropik bölgelerde ve yağmur ormanlarında yetişen teak (tik), sapelli ve iroko gibi ağaçların kesiminin azaltılması hedefleniyor.
Bursa Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mahmut Ali Ermeydan, kavak, ladin, çam gibi hızlı büyüyen ağaç türlerinden elde edilen ahşap ürünlerin, dış ortam koşullarında dayanıklılığını 10 kat artıracak proje geliştirdi. Proje ile birlikte Türkiye’de yetişen, hızlı büyüyen ağaç türlerinin yapı sektöründe daha fazla kullanılmasının yanı sıra tropik bölgelerde ve yağmur ormanlarında yetişen teak (tik), sapelli ve iroko gibi ağaçların kesiminin azaltılması hedefleniyor. Bu anlamda dünyada kullanılan birkaç patentli yöntemin insan sağlığı ve çevreye zararlı olduğunu söyleyen proje yürütücüsü Prof. Dr. Mahmut Ali Ermeydan, “Bu projenin konusu ahşap malzemenin geliştirilmesi üzerinedir. Ahşap malzemeye modifikasyon dediğimiz bir işlem yapıyoruz. Burada yapılan işlem, ahşabın dış ortamdaki gelişimini, dayanımını artırmak üzeredir” dedi.
‘İNSAN SAĞLIĞI VE ÇEVREYE ZARARSIZ’
Ahşabın dayanıklı hale getirilmesi konusunda birkaç yöntem olduğunu belirterek, geliştirilen projede yeni bir yöntem uygulandığını belirten Prof. Dr. Mahmut Ali Ermeydan, “Geliştirdiğimiz yöntemde kullandığımız malzeme, çevreye zararsız bir kimyasal. Ahşabın dayanıklılığına yönelik yüzyıllardır kullanılan farklı yöntemler bulunuyor. Fakat bu yöntemlerin hepsinin kendince problemleri var. Bu yöntemlerin arasında zararlı metal tozlarının kullanıldığı malzemeler de var. Ancak bizim ahşaba uyguladığımız işlem, tamamen insan sağlığına ve çevreye zararsız bir yöntemdir. Ahşabın dayanıklı ve dayanıksız türleri var. Ülkemizde yetişen türler, genellikle fiyat olarak uygun türlerdir. Fakat bunlar, dayanıksız türler ve birkaç yıl içerisinde dezenformasyona uğruyor. Projemizle elde ettiğimiz kimyasal yöntemle, 10 kata kadar, uzun ömürlü bir malzeme elde etmiş oluyoruz” diye konuştu.
‘BETON VE ÇELİK YAPILAR YERİNE KULLANILABİLİR’
Sağlamlaştırılan ahşap malzemenin kullanım alanları hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Ermeydan, “Sağlam ve yıpranmaya dayanıklı ahşap malzemeler, peyzaj, çocuk oyun alanları, otel, villa bahçeleri gibi özellikle dış ortamlarda kullanılmaktadır. Ahşap, estetik bir malzemedir ve kullanımı için pek çok alan var. Beton ve çelik yapılar yerine Avrupa ve Amerika’da örnekleri olduğu gibi 10-12 katlı ahşap bina yapımlarında da kullanılabilir. Hızlı büyüyen ağaçlardan elde edilen ahşapların da yapı sektöründe kullanılması daha anlamlı olacaktır. Böylece tropikal ormanlarda ağaçların kesilmesi de azaltılmış olacaktır. Ülkemizde yetişen ağaçların kullanımı da ekonomiye katkı sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.
‘EĞİLME VE BÜKÜLME YAPMAYAN BİR MALZEME’
Projede kullanılan malzemenin başlangıç maddesinin mısır nişastasından elde edilen laktik asit olduğunu ifade eden Ermeydan, “Mısır nişastasının fermantasyonu sonucu elde edilen laktik asidin polimerleştirilmesiyle, günümüzde son zamanlarda çok bilinen biyobozunur polilaktik asit polimerini kullanıyoruz. Bu polimeri ahşap malzemeye aşılamak suretiyle elde ettiğimiz bir yöntem aslında bu. Bunun sonucunda daha az su emen ve boyutsal kararlılığını yüzde 50'nin üzerinde koruyan, eğilme ve bükülme yapmayan bir malzeme geliştirmiş oluyoruz. Örnek verecek olursak, herhangi bir ladin ağacının ahşabı dış ortamda 1 yılda dezenformasyona uğrayacaksa, geliştirdiğimiz proje ile 10 yıla kadar dayanıklı bir hale gelmesini planlıyoruz” dedi.
‘DIŞ ORTAM TESTLERİ YAPIYORUZ’
Üretilen modifiye ahşap ürünlerinin test süreçlerini hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Mahmut Ali Ermeydan şunları söyledi: “Örneklere dış ortamda bazı testler uyguluyoruz. Bunlar dış ortamı simüle etmek için yapılan testler. Toprak kazık örnekleri ve doğal yaşlandırma örneklerimiz var. Mantara dayanıklılığını test etmek için laboratuvar ortamında mantar testi yapıyoruz. Mantar, ahşabı en deforme eden en önemli unsurlardan biridir. Mantar saldırıları oluyor. Renklenme mantarları, değişik çürüklük mantarları ve küf mantarları var. Bunlar ahşabı zaman içinde deforme eder. Bunlara karşı testler yapıyoruz. Asıl amacımız su alma davranışını azaltmak ve dış ortama dayanıklılığını artırmaktır. Test aşamalarının tamamlanmasının ardından, projenin ticari olarak ürün haline gelebilmesi için yatırımcı bulmak gerekiyor ve bu konuda da çalışmalarımız devam edecek.” (DHA)
