Marmara Denizi'nde balık türü azalıyor

Balıkçılar için 1 Eylül'e kadar sürecek yasak 15 Nisan'da baÅŸlıyor. Uzmanlara göre, aşırı avlanma ve deniz kirliliÄŸi nedeniyle balık türleri azaldı. Bu durum tezgahlardaki balık çeÅŸitliliÄŸini ve fiyatları da etkiledi. Sezonunun bitiÅŸine günler kalırken balıkçılar bu yıl beklediklerini bulamadı. Kumkapı Balıkçılar Çarşısı'nda hamsinin kilosu geçen sene 30 lirayken bu yıl 150 liraya kadar çıktı. Çinekop geçen yıl 50 lirayken, 200 liradan baÅŸlayıp 300 liraya kadar yükseldi. Palamutun tanesi geçen sene 30 lirayken bu sene 60 liraya çıktı. Karides için de durum farksız. Geçen yıl kilosu 50 lira olan karides bu yıl 100 liraya kadar yükseldi. Fiyatların yükselmesinin aşırı avcılık ve kirlenmeye baÄŸlı olduÄŸu belirtilirken, Ä°stanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ÖÄŸretim Üyesi ve Türk Deniz AraÅŸtırmaları Vakfı (TÜDAV) BaÅŸkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk dikkat çeken uyarılar yaptı. Öztürk, birçok balık türünün yok olduÄŸunu ifade ederek, ekosistem tabanında bulunan karidesin de azaldığını belirtti. Karidesin azalması ise öteki türlerin de azalmasına iÅŸaret ediyor.  Balıkçı esnafı da tezgaha gelen balık miktarının az olduÄŸunu, fiyatların yüksek olduÄŸunu belirtti.

514 BÄ°N TONDAN 328 BÄ°N TONA DÜÅžTÜ

TÜÄ°K verilerine göre balık avcılığında son 10 yılın en verimli dönemi olan 2011'de elde edilen balık miktarı 514 bin 755 ton iken, 2021 yılında 328 bin 165 tona kadar düÅŸtü.

"TÜRLER AZALIYOR, 1500 TON AVCILIKTAN 300 TONA DÜÅžTÜ"

Prof. Dr. Bayram Öztürk, balık türlerindeki düÅŸüÅŸün sebeplerini anlatarak "Türler azalıyorlar. Avcılık bu durumun en büyük sebeplerinden birisi. Ä°kincisi de ÅŸüphesiz kirlenme. Kirlenmeyi yok sayamayız. Kirlenme önemli çünkü ekosistemin korunması açısından, kirlenmemin önlenmesi açısından arıtmanın yapılması lazım.  Onun için de yatırım yapılması lazım. Marmara Denizi için ciddi bir planlamanın yapılması lazım. En son kalkan balığı Marmara Denizi'ndeydi artık yok, uskumru, kolyoz, orkinos, dil balığı, kırlangıç yok. Bu yoklar listesini daha sayabilirim. Bir dönem aşırı bir avcılık yapıldı. Mesele 1500 ton avcılıktan 300 ton avcılığa düÅŸtü. Üretimde de azalma var, dolayısıyla karides Marmara Denizi'nde çok fazla avlandı ama bu sadece karides meselesi deÄŸil diÄŸer balıklar için de geçerli" dedi.

"KARİDES AZALMAYI VE DEĞİŞİMİ BELİRLER"

Prof. Dr. Bayram Öztürk, aşırı avcılığa dikkat ederek sürdürülebilir balıkçılığın yapılması gerektiÄŸini belirterek, "Marmara Denizi'ndeki biyoçeÅŸitlilik için karides çok önemli çünkü dipte yaÅŸayan bir canlı türüdür. Ağırlıklı iç ve dış pazarlar da ihraç edilir. Dolayısıyla karides avcılığının sürdürülebilir olması lazım. Karidesten ayrılmayan dipte yaÅŸayan deniz yıldızından tutun, deniz kestanesine kadar küçük balıklar gibi birçok tür yakalanıyor. AÄŸ gözünün açıklıklarının düzenlenmesi lazım. Izgara sisteminin yapılması lazım. Onun için bu karides meselesi ciddi bir mesele. Karides, biyoçeÅŸitliliÄŸin korunması ve Marmara Denizi'nde avcılığın devam etmesi açısından önemli çünkü geleneksel bir avcılıktır. EÄŸer karidesin sürdürülebilirliÄŸini devam ettirebilirsek küçük balıkçıların avcılığını da devam ettirmeyi saÄŸlayabiliriz. Karides ekosistemin tabanında oldukları için karides azaldığı zaman öteki türler de azalır. Bu durum Marmara Denizi'ndeki hem azalmayı hem deÄŸiÅŸimi belirler. Karides diye geçmeyelim korunması için yeni tedbirler alalım. Avcılığın kota sistemi ile yapılması gerek. En azından tekne sayısını azaltalım. Tekne sayısını azaltırken de bölgesel balıkçılığa geçmek lazım" diye konuÅŸtu.

"BÖYLE GÄ°DERSE BALIKLARI SADECE FOTOÄžRAFLARDA GÖRECEĞİZ"

35 senedir balıkçı esnafı olan Erkan Sarıyaprak, "Bundan 15 sene önce çok fazla balık çeÅŸidi vardı. Balıklar azalıyor, insanlar kurallara uymuyor. Åžimdi baktığın zaman 10 liralık balık 50 lira sonra 150 lira olacak. Böyle giderse balıkları sadece fotoÄŸraflarda göreceÄŸiz. Ä°leride çocuklarımıza ne vereceÄŸiz? Mesela bu sene istavrit ve hamsi miktarı fazla deÄŸildi. Karides eskiden 100 kilo çıkıyorsa ÅŸimdi 10 kilo çıkıyor çünkü azaldı. 2 sene önce fiyatı 25 liraydı ÅŸimdi 100 lira oldu" dedi. 

"SEZONU BURUK KAPATTIK"

Balıkçı Halil Ä°brahim Kaya ise "Bu sene balık sezonu istediÄŸimiz gibi gitmedi. Sadece palamuttan yana biraz ÅŸansımız vardı, çinekop bekledik ama beklenenin altında kaldı. Hamsi tam yüzümüzü güldürecekti yasak geldi. O yüzden bu sene sezonu buruk kapattık. Hamsinin fiyatı 30 lira ile açıldı, yasak gelince 100 liraya kadar çıktı sonra 150 oldu artık gelmiyor. Çinekop 250 lira ile 300 lira fiyatında. Palamut ÅŸu an yok" ÅŸeklinde konuÅŸtu.