Prof. Dr. Sabancı: Zirin Gölü'nün yazın kuruması jeolojik yapıya bağlı

Pervari ilçesine bağlı Gölköy sınırları içerisinde yer alan ve jeolojik özellikleri nedeniyle yaz döneminde tamamen kuruyan Zirin Gölü, 2025 yılının son çeyreği ile 2026 yılı başında etkili olan yağışlarla birlikte tekrar doldu. Kar ve yağmur sularıyla beslenen gölün suyla dolması, bölgedeki doğal dokuyu da hareketlendirdi. Ortaya çıkan manzara, dron ile görüntülendi.

'YAĞIŞLAR ORTALAMANIN ÜSTÜNDE'

Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Serkan Sabancı, "Bu sene özellikle aralık ayından itibaren 2025'in sonu ve 2026 ile beraber yağışlar, Türkiye'de oldukça yüksek seviyede seyrediyor. Normal ortalamaların üzerinde görünüyor. Zaten bu normal, Siirt'te normalde yağış olasılığına ya da yağış aralığına baktığımızda 750 milimetre ile 1250-1300 milimetre arasında yağışlar görülüyor. Bu sene muhtemelen 2026'nın giriş yılında yağışlar oldukça yüksek görünüyor. Tabii bu Zirin Gölü'nün seviyesinin yükselmesi yağışlara da ilgili. Özellikle kar yağışlarının yüksek olması ki; bu kar yağışları yağmur sistemine göre daha hızlı erime, göle karışma ve yüzeysel akışa geçmişi de tabii ki yağışlara göre daha yavaş olduğu için burada gölde taşkın olması gayet doğal" dedi.

'SEDİMENT VE KİLLER DÜDENİ TIKIYOR'

Prof. Dr. Sabancı, gölün yaz aylarında kurumasının nedeninin, bölgenin jeolojik yapısından kaynaklı olduğunu belirterek, "Bu bölge aynı zamanda bir tektonik saha. Tektonik sahanın etkisiyle beraber gelen faylanmalarla, bölgede kartlaşma aktif hale geliyor. Buna bağlı olarak eriyebilen kayaçlar, özellikle fluvio karstik süreçlerle beraber, akarsular ve yağışlarla beraber karbonik asidin etkisiyle bu kayaçlar eriyor. Tabii burada karstik şekillerin oluşmasında, basit bir modelleme ile musluk havuz sistemi gibi düşünebiliriz. Yerin altında mağaralar, havalandırma zonları yer alıyor. Bölgenin yağışı da oldukça iyidir. Kış döneminde yağışlar fazla olunca alttaki havuz doluyor, akifer ve burada bir düden ve ponor dediğimiz musluk gibi bir sistem var. Yağışlarla beraber bu taşınan sediment ve killer de bu düdeni tıkıyor. Buna bağlı olarak da göllenmeler meydana geliyor ve gölün sınırı büyüyor. Kış döneminde bu bölgede gölün donduğunu, ilkbahar mevsiminde gölün alanının genişlendiğini, özellikle haziran-temmuz-ağustos aylarında da gölün tamamen kuruduğunu görüyoruz" diye konuştu.

'YÜZDE 50'NİN ÜZERİNDE YAĞIŞ ARTIŞI SÖZ KONUSU'

2026 verilerinin umut verici olduğunu belirten Sabancı, "Son yıllarda sıcaklık rekorları, ekstrem değerler, iklim değişikliği ya da küresel ısınma etkisi, bu bölgede fazlaca hissediliyor. Geçen sene Türkiye'de en yüksek sıcaklık Siirt'te ölçüldü. Şimdi burada aynı zamanda geçen sene yağışın Siirt'in genelinde oldukça düşük olduğunu da görüyoruz. Tabii 2026'ya baktığımızda Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde tüm Türkiye'de olduğu gibi yüzde 30-35'lere varan yağış artışı, Siirt'te de ocak ayında yüzde 50 üzerinde bir yağış artışı söz konusu. Tabii bu da artık akiferi ya da yer altındaki sistemleri doldurdu" dedi.